Shillong, Jylliew 02 : U Myntri Sorkar bad nongaiktien ka MDA Bah Wailadmiki Shylla ha ka sngi Ba-ar, ula ong ba ka Sorkar Jylla kala pynioh ia ka jingweng noh iaka hukum khangtih dewiong, hynrei ula ban jur ba ka jingpynkynriah sha ka jingtih par kat kum ka juk saian kala pyni ba kam treikam satia na ka bynta ki nongtih par kiba rit ba ria ha Meghalaya.
“Ka jingkhang tih dewiong kam dei kaba pynjari da ka Sorkar Jylla. Ka wan na ka NGT ha u snem 2014. Hadien kata, ngi la iohi ia ki jingpyrshah kaba jur bad duh noh ia ki mynsiem briew” ong u Bah Wailad haba kdew ia ka jingkulmar kiba mih hadien ka hukum jong ka Tribunal.
Ula pynshai ba ka hukum khang tih dewiong kam ieng shuh mynta. “Hadien ka jingtuklar jong kaSorkar Jylla, khamtam hapoh ka Sorkar MDA, ia ka jingkhang tih dewiong lah weng noh. Ka kyndon mynta ka long ba ka jingtih par ka dei ban long kat kum ka jingstad saian” ula ong.
U Bah Wailad ula kubur ba ka jingpynbiang ia kaei kaba bthah da ka Coal Ministry ka long “Kaba eh bha bad kaba tynju”” haba khmih ia ka rukom long ki jaka ha ka thain bad ki rukom tih par nala tynrai.
“Ki nongtih par kiba heh kila aplai ia ka licence, hynrei ki briew kila sngewthuh mynta ba kam long kaba suk, khamtam ki nongtih par kiba rit b aria. Ngi don ia kajuh ka jingsngew” ula ong.
Ula batai ba ka jingtih par da ka open-cast kam iahap satia bad ka rukom shong jong u dewiong ha ka thain.
“Ki jaka shong dewiong ha ka thain jong ngi ki long da ki kyrdan. Lada ngi leh da ka jingtih open-cast, kan ym don jingioh nong. Ki nongtih par kin duhnong pynban” ula ong.
Haba iai ban ia ka jingkitkhlieh ha baroh arliang jong ka Sorkar, ula bynrap “Ngi sngewkhia bha, khamtam ki MLA na ri-lum Jaintia. Ha kajuh ka por, ngi sngewthuh ba kum ka Sorkar ngi hap ban pynbiang tarajur ia kiei kiei baroh. Ngim lah ban pynjot ia ka mariang, bad ngi hap ruh ban pynthikna ba ka kam kamai jakpoh ki briew kan iai bteng khlem sangeh”.
U Bah Wailad ula ong ba ka Jylla kan ym lah ban phah bteng biang ia ka jingtih par khnai khlem da pyrshang shuwa ia ka jingtih par kat kum ka jingstad saian. “Mynta ngi la pyrshah. Kiba bun na ki nongtih par jong ngi kiba don ki jaka kiba heh kila wan shakhmat. Hynrei ngi sngewthuh ba kam don jingmyntoi. Ka jingtih open-cast kam iahap satia bad ka thain jong ngi” ula ong.
Ula pynpaw ba ia kane kam dei ban pynsngew sha ka Sorkar Pdeng. “Ngi la pyrshang, hynrei kam treikam. Nga tharai ka por kala dei ban leit iakren ia ka Sorkar Pdeng bad kyrpad ia ki ba kin khmih ia kane. Ngi donkam ban wad ia kiwei pat ki lad ki lynti haba pyndonkam ia ki technology ba mynta, ban iada ia ka jingmyntoi jong ki nongtih par kiba rit ba ria” ula ong.
Ka NGT kala khang ia ka jingtih dewiong par khnai ha Meghalaya ha u snem 2014 namar ka jingsngewkhia halor ka jingjot ka mariang bad ka jingshngain jong ki nongtih par.
