Shillong, Nailar 22: Ka kam jngohkai ha Meghalaya kala shah ktah jur na ka jingmih ka jingkhihwin hapdeng ka Assam-Meghalaya, ha kaba ki Hotel bad Homestay ha Shillong, Sohra (Cherrapunjee) bad ki jaka kiba marjan, la pyntip ba kala don haduh 80–90 percent ka jingpynsangeh noh ia ka jingwan namar ka jingbym thikna ka leit ka wan hapdeng kine ki ar tylli ki jylla.
Ka jingkhang lynti ia ki kali ban iaid ha Jorabat, ryngkat bad ka jingmih katto katne ki jingjia kiba dang shen ha Shillong, kala lam sha ka jingpynsangeh noh bad ka jingkylli bniah na ki nongjngohkai halor ka jingsngewkhia shaphang ka jingshngain bad ka leit ka wan ha Meghalaya.

Kumba 1,400 tylli ki Hotel bad Homestays kiba treikam ha Shillong, Sohra bad jaka kiba marjan, katkum ka Federation of Shillong Hotels (FOSH).
“Namar ka jingdon ka kynrum kynram, kumta 80–90 percent jong ka ‘Booking’ ia ki jaka sah lah dep ban pynsangeh noh da ki nongjngohkai. U Nailar ula dei lypa u bnai uba duna ka jingwan sah ha ki Hotel ha Shillong bad Sohra bad ka jingsah ka long tang kumba 20 percent. Ngi lah don ia ka jingbat lypa ne Booking na kylleng ki jaka hynrei mynta ia kitei baroh lah dep ban pynsangeh noh” la ong u President ka FOSH u Parambir Singh Sehdave.
U Sehdave ula ong, ba ki jaka sah ki don haduh kumba 15,000 tylli ki kamra sah katkum ka jingbuh ia ka jingdon 10 tylli ki kamra ha kawei ka jaka sah.
Kane ka jingpynsangeh kala wan haba ka kam jngohkai ha Meghalaya kan pdiang ia ki samoi lehkmen jong ka Puja bad Christmas, ha kaba ka don ka jingjur bha jongka jingwankai jongki nongjngohkai.
“Kane kala ktah jur ia kiba pyniaid ia ki jaka sah ha Meghalaya ha ka por ba kan jur bha ka jingwan ki nongjngohkai ha ka por ba don ka Puja bad Christmas. Ngi kyrmen ba ka jinglong jingman kan sa bha noh bad sa shisien kiba pyniaid iaki jaka sah ha Shillong bad Sohra kin shlei biang da ki nongjngohkai” ong u Sehdave.
Ka Tour Operators Association of Meghalaya, Meghalaya Rural Tourism Forum, Tour Guides Association of Meghalaya, Federation of Shillong Hotels, Meghalaya Tourism Development Forum and Meghalaya Rural Tourism Cooperative Federation kila pynrem jur ia ka jingthombor bad ka jingpynjulor ia ki kali kiba wan na shabar ka jylla, kynthup ia ki Tourist Taxi bad Bos bad wat ia ki paitbah kiba iaid ba ieng.
Kine ki synjuk ha ka kam jngohkai kila maham ba kum kine ki jingjia kin ktah jur ia ka nam bad burom jong ka Meghalaya kum ka jaka kaba pdiang sngewbha ia ki nongjngohkai bad kila ong ruh, ba kila sakhi ia ka jingpynsangeh noh jongki nongjngohkai ban wankai sha ka jylla khamtam haba kala don ruh ka jingpynbor bad jingpynphai kylla na ka liang jong ka Jylla Assam.
Kila pynpaw ruh ba ka kam jngohkai ka kyrshan ia kamai jakpoh palat ia ka 30 percent na ka jingdon ki nongshong shnong ha Meghalaya bad kane kala ktah jur ia kiba pyniaid ia ki Homestay, Guide, nongniah kali, jaka bam, ki nongthain jingthain bad ki nongkhaii kiba rit kiba shaniah tylli ha ka kam jngohkai kaba neh bad kaba shngain.
U Sehdave ula ong ba ki nongjngohkai kila iai bteng ban phone sha ki Hotel ban kylli bniah la ka long ne em kaba shngain ban leit ban wan sha Meghalaya.
“Baroh ar ka Sorkar Meghalaya bad Assam ki dang pyrshang ban pynbeit ia kane ka jingeh. Ngi kyrmen skhem ba yn lah ban pynbeit noh shen, hynrei ki nongwankai ki iai kylli la ka biang ne em ia ki ban wan sha Meghalaya bad ngi lah ai jingmut ia ki ba kin ap shwa tad haduh ba ka jinglong jingman kan bha noh” ula ong.
Kiba don bynta ha ka kam jngohkai mynta ki dang khmih lynti ba kan don noh ka jingpynbeit mardor ia kane ka jingiapynibor bad ka sheptieng ba lada kane kan dang iai bteng ka lah ban ktah jur syndon ia kam jngohkai bad ia kiba im jakpoh, ha ki bnai tlang kaba dei ka por kaba jur bha ka jingwan jong ki nongwan jngohkai.
Kila kyntu ruh ia ki nongshong shnong ba kin tehlakam bad ban ym pynphai kylla, da kaba banjur ba ia ka jingiapher jingmut dei ban pynbeit lyngba ka jingiakren ym da ka jingiapynibor.

