Shillong, Naitung 27 : Ka Meghalaya High Court kala hukum ia ka Meghalaya State Pollution Control Board (MSPCB) ba kan aiti ia ka kaiphod kaba bniah halor ki sienjam bala shim pyrshah ia ki karkhana kiba pynjaboh ha Byrnihat bad ki wah ha kylleng ka East Jaintia Hills, haba pynpaw ba ka affidavit bala aiti nyngkong kam don satia ia ki jingkhein jingdiah kiba kongsan.
Haba shong bishar ia ka PIL ha ka 23 tarik Naitung, ka Iingkashari ka Chief Justice Revati Mohite Dere bad Justice W Diengdoh kala pynpaw ba ka affidavit bala file da ka MSPCB ha ka 22 tarik Naitung kam shym la ai ia ki jingtip halor ki jingpynshitom pyrshah ia ki karkhana ha Byrnihat, kynthup kito kiba pynjaboh ia ka wah Umtrew.
Ka Iingkashari kala bthah ia ka MSPCB ba kan ai ia ka affidavit kaba bniah ba batai bniah ia ki kam bala leh halor kawei pa kawei ka jingai jingmut jong ka NEERI.
Kala pan ruh ia ka kaiphod ba iaid kat ka hukum ka Iingkashari Supreme Court ha ka mukotduma Delhi Pollution Control Committee vs Lodhi Property Co. Ltd. (2026) 2 SCC 670.
La bthah ruh ia ka MSPCB ba kan aiti ia ka kaiphod halor ka jingpynjaboh ia ki 7 tylli ki wah ha East Jaintia Hills : – Waikhyrwi River ha Sutnga, Thwai Kungor ha Bapung, Rawaka, Kmai-um, Metyngka Stream ha Rymbai, Ummynkseh ha Lad Rymbai, bad Umkyrpong ha Khliehriat.
Ka Iingkashari kala pynpaw ba kine ki wah ki dei kiba la dep ban wad bniah da ka MBDA bad kiwei ki Institute.
U AAG K. Khan ula aiti ia ka affidavit ka Tnad ka Koit ka Khiah ba pyntip bala dep mang ban pynlong ki 12 tylli ki jingwad bniah halor ka “Association between Ambient Air Pollution and Respiratory Symptoms in Meghalaya”. Ka bynta ba 1 kan long ia ka Byrnihat ha Ri-Bhoi.
La pyntip ia ka Iingkashari ba ka Byrnihat PHC kala sumar ia bun ngut ki nongpang ba jynjar ring mynsiem hynrei ym shym don satia ki Radiologist. Ia ki x-ray lah hap ban phah sha Nongpoh Civil Hospital.
“Haba pyrkhat ia ka jingdon bun ki nongpang ba jynjar ring mynsiem ha Byrnihat, ngi kyntu ia ka Tnad ka Koit ka Khiah ban pyrkhat la ka lah ban phah ia ki radiologist laisien ha ka shitaiew sha ka PHC” pynpaw ka Iingkashari.
La bthah ruh ia u AAG ban pyntip ia ka iingkashari halor ki sienjam bala shim da ka PWD bad ka MIDC ban shna ia ka surok ha ka Byrnihat Industrial Belt kat kum ka jingai jingmut ka NEERI, bad ki sienjam da ka Tnad Transport ban tehlakam ia ka jingpynmih tdem ki trok.
La bthah ruh ia ka CPCB ba kan file ia ka affidavit ha ka jingiatreilang bad ka Assam Pollution Control Board namar shibynta jong ka Byrnihat ka hap sha Assam. U Ophisar bala rangbah ka CPCB u dei ban iashimbynta lyngba ki durkhih ha ka sien shong bishar ban wan.
Ka Iingkashari kala thung iau Advocate Philemon Nongbri kum u Amicus Curiae, ryngkat Advocate R Pahsyntien bad DS Jajat ba kin iarap. La bthah ia u Amicus bad Secretary ka DLSA, Ri-Bhoi ba kin leit jngoh ia ka Byrnihat bad ka PHC bad ban aiti ia ka kaiphod.
Ia kane ka kam la buh ban bishar biang ha ka 10 tarik Nailar, 2026.

