Shillong, Jymmang 15 : Ka Federation of Khasi Jaintiaand Garo People (FKJGP) kala thoh sha u Myntri ka Tnad Animal Husbandry & Veterinary Bah Sanbor Shullai, ba dawa ban tuklar mardorha kaban ai jingiada ia ki nongri sniang bad nongri syiar ha Jylla na ka jingduhnong ha ka jingpyniaid iew, ka jingsyllad ka jingpang bad ka jingbym don ka policy.
Ha ka dorkhas bala aiti lyngba ka Socio-Economics Reform Movement, u President ka FKJGP Bah Dundee C Khongsit ula ong ba ki nongri jingri kila tyngkhuh bun tylli ki jingeh ha ki kam ba ki trei.
“Ka jingioh iew ki nongri sniang bad nongri syiar ka thain ka long ka bynta kaba eh tam ha ka kam rep kam ri. Ki sniang bad ki syiar kiba pynmih na ka jylla jong ngi ka long kaba eh ban ioh ia ka dor kaba bit, namar ka jingwan rung suk ki sniang na bar jylla ha ka dor kaba tad haba ianujor bad ki sniang kiba pynmih hapoh ka jylla” ula ong.
“Kumta, ka seng, ka dawa ia ka polisi ban khmih bniah ia ka jingwan rung laitlan kine ki mrad na kiwei ki bynta jong ka ri sha ka jylla jong ngi, khlem lada kumta ki nongri ka thain kin sa shitom shuh shuh bad kin nym lah ban kiew ha ki kam jong ki” ula bynrap.
Kala kdew ruh ia ka daw ka jingsaphriang ka jingpang African Swine Flu (ASF) bad ka jingiap khlam ki syiar ha ka jylla ha kine ki sngi ka long namar ka jingwan rah ia ki mrad na ki thain madan (plain belts) jong ka ri.
“Ia mynta ym pat don ki jaka set pynkyrpang (quarantine and isolation centres) ban khmih bniah ia kine ki mrad kiba wan rung sha ka jylla jong ngi. Namar kane ka daw, ka ASF (African Swine Fever) bad kiwei ki jait jingpang syiar ki la saphriang shane ha ki katto katne ki bynta jong ka jylla” ong u Bah Dundee.
Ula bynrap ba ka jingktah kala buh ia bun ki nongri jingri ha ka jingduh kaba khraw bad poi sa ka duna pisa bad ngat ha ka ram ba khlem lah ban siew. Ka dorkhas kala kynnoh ruh ia ka Tnad namar ka jingbym lah ban buddien ia kaei kaba jia ba man hadien ki prokram ai jinghikai ia ki nongri jingri.
“Ka Tnad sorkar ka ju ai bun tylli ki jinghikai (training) ia ki nongri ha ki distrik bad ki block kiba pher ba pher, pynban la iohi ba kine ki jingpynbit pynbiang ki ju kut noh tang ha ka ai jinghikai. Ka tnat kam ju bud dien ia ka jingkiew ki nongri jingri bad kumta ha kaba kut ka long kaba pynsyrwa kai ia ka por bad ia ka jingpyrshang baroh arliang na ka sorkar bad na ki nongri jingri. Shuh shuh, ha ka por kaba donkam jingsumar, ki nongri jingri ki ioh khyndiat eh ka jingiarap na ka tnat kum ki dawai dashin bad kiwei” ula ong.
Haba kdew ia ka jingduna ki iew, ka FKJGP kala ong ba ka Jylla kam don satia ia ki iew kiba thikna bad ka dor ban kyrshan ia ki nongri jingri.
“Ka sorkar kam ju ai ia ka MSP (Minimum Supporting Price) ia ki nongri kaba pynbiang dor bad ba lah ban shaniah bad ym don ka iew kaba thikna na ka bynta ka jingdie ia ka doh kaba pynmih” ula ong.
“Ha ka jingshisha mynta don tang kawei ka jaka kaba long ka jaka pyniap sniang kaba thikna bad kaba mynta kaba long ka Modern Multi-Species Abattoir ha Mawlai Mawiong” ong ka shithi.
Haba kyntu ban leh eiei noh kloi, u Bah Dundee ua ong “Ngi kyrmen bad ngi ngeit skhem ba ka sorkar khamtam ma phi, kum u Myntri uba dei peit ia ka tnat Veterinary, ba phin shim khia ia kane khnang kan long ka jingkyrkhu ia ki nongri jingri jong ka jylla”.
 kala thoh sha u Myntri ka Tnad Animal Husbandry & Veterinary Bah Sanbor Shullai, ba dawa ban tuklar mardorha kaban ai jingiada ia ki nongri sniang bad nongri syiar ha Jylla na ka jingduhnong ha ka jingpyniaid iew, ka jingsyllad ka jingpang bad ka jingbym don ka policy.){kind=link}