Shillong, Nailar 28 : Ka jingiatai ia ka jingshngain lyngba ka kor Cyber ha Iingdorbar Thaw Ain ha ka sngi Thohdieng, kala kdew ia ki jingjia kiba kynthup naduh ki jingpynbthei bomb lyngba ki pager ha Israel sha ki jingma ba pynlong sohpdung ia ki bank bad ki rukom pyniaid pisa, ha kaba ka Sorkar kala ban jur ba kala pynkhlain ia baroh ar ki kyndon iada ia ki tiar ki tar (hardware) bad ki lad pahara.
Haba iashimbynta ha ka jingatai hadien ba wanrah ia ka cut motion, u Nongialam ka Liang Pyrshah Mukul Sangma ula maham ba ka pyrkhat pyrdain bymman kila shim kabu ia ki jingtlot jong ki software bad hardware ban leh ia ki kam bymman.
“Ngi la iohi ha Israel bad kumno la pyndonkam ia ki pager. La ki dei ki software ne hardware, ki don ki jingeh. Wat haba thied ia ki hardware, ngi hap ban phikir bha…haba khmih ia ka jingshalak ka pyrkhat pyrdain ki riew bymman” ong u Mukul.

Haba jubab, u Myntri Rangbah Conrad K Sangma ula ong ba ka Sorkar kala tip ia ki jingma kane kajuk ba mynta kiba mih na ki cybercrime bad ka Artificial Intelligence.
Ula ong ba ka supplementary demand bala wanrah hapoh ka Iingdorbar ka dei na ka bynta ki tiar hardware kum ki computer bad scanner, kiba long shibynta ban pynkhlain ia ka rukom treikam ha ki hardware, katba ia ki software bad ki jingiada ia ki malware kan iai bteng ban kyntiew kyrdan.
“Ka jingtyrwa ba ngi don ka dei ka rukom treikam kaba khlain bha, hynrei wat ki rukom treikam kiba khlain katno katno ruh, ki jingma kin don beit. Wat ki website kiba paw bha bad ki Seng kiba paw bha kila shah pynlong sohpdung” ong u Myntri Rangbah haba bynrao b aka Cyber Security ka dei ka kam kaba bteng bad ki jingeh kila nang bun da ka jingnang mih ki technology bad ka AI.
Hadien ka jubab, u Nongialam ka Liang Pyrshah ula weng noh ia ka cut motion,

