Shillong, Naitung 22: Ka Association for Empowerment of Divyangjan, Meghalaya State Unit ka kyntu ia u State Commissioner for Persons with Disabilities(PWD) ban tynruh ha kaban pyntreikam noh pura ia ka Rights of Persons with Disabilities Act 2016 haba kynnoh ba ki briew ba duna dkhot met ki dang iai bteng ban shah kyntait ha ka iohkam Sorkar, ki jingshakri bad ka jingim riew paidbah.
Ha ka dorkhas ka AED Meghalaya — ka kynhun ba kynthup lang ia ki hynriew tylli ki seng jong ki briew ba dkhot met ba kynthup ia ka Blind Lead Trust bad ka Meghalaya Deaf Association, ka la ong ba ka jingpyntreikam ia ka ain ka Sorkar Pdeng ka dang tlot ha kylleng ki tnad treikam hapoh ka Jylla kaba pynlong ia ki hajar ngut ki briew ba duna dkhot met ban duh iaka hok jong ki la jan 10 snem.
Ka AED ka pynpaw ka jingsngewkhia halor ka jingduna ka jingpynsngewthuh paidbah shaphang ka aiñ Rights of Persons with Disabilities Act 2016 hapdeng ki heh Sorkar.
Katkum ka jingong jong ka AED, ki heh tnat treikam Sorkar bunsien kim tip ia ki kyndon hapoh ka ain RPWD, kaba pynlong ia ka jingpynslem ban pynbiang ia ki jaka sah kiba biang, ki jingtei kiba lah ban pyndonkam daki PWD, bad ki lad ki lynti ban ujor na ka bynta ki nongaplai bad ki nongtrei PWD.
Ka dorkhas ka pynrem ruh ïa ki jingtip shaphang ka kam bhah kam naka bynta ki PWD haka Jylla.
Haba ïadei bad ka jubab RTI ba pyni ba ki kam ba lait ki don zero, ka AED u la ong ba ka jingkheiñ ka long kaba bakla.
Ka la kdew ïa ka rai jong ka Supreme Court jong u snem 2013 kaba dawa ba ïa ka Backlog dei ban pyntreikam ha ka 3% naduh u snem 1995 bad 4% naduh u snem 2016.
Kala kynnoh ba ki rukom thung kam da ka juk online portal ka buh jingeh ban ioh kam daki briew kiba hap haka thup PWD bad ka jingbym lah ban pynbiang ia ki nongthoh ha ka por, bad ka jingleh shiliang khmat ha ka por Interview.
Ka AED ka la aiti ia kawei ka bynta ba kongsan sha ki saw tylli ki kyndon kiba ka ong ba haduh mynta ym pat treikam ha Meghalaya.
Ka la pyni ba ym shym la pyntip ia kano kano ka skhim jingiada imlang sahlang katkum ka Section 24 kaba don ia ka jingiarap kaba kham heh kaba la bthah da 25%. Ka jingiashim bynta ha ka kolshor katkum ka Section 29, khlem ki jaka ba lah ban ioh ne jingkyrshan ia ki sap ki briew kiba hap haka thup PWD.
Ka Jylla kam shym la thaw ruh ia ka Expert Committee katkum ka kyndon 33 ban ithuh ia ki kam ban buh kyrpang, bad kam shym la pynmih ruh ia ka kaiphod kaba la mang kyrpang kaba 4% katkum ka kyndon 34.
Haba iadei bad kane ka AED ka la aiti ia ka charter kaba don 12 tylli ki jingdawa ryngkat bad ki por ba la buh.
Ka la dawa ban don ka jingai jinghikai na ka bynta baroh ki khlieh tnat treikam Sorkar halor ka hok jong kiba duna dkhot met, ka jingpynpaw paidbah ia ki dkhot jong ka Oversight Committee bad ka jingai kaiphod man ka por sha u DPO.
Kala dawa ba baroh ki kam kiba dang sahteng bad kiba dang sahkut mynta dei ban pynbna haduh ka 10 tarik Risaw 2026, bad ym duna ia ka shiteng na ka 4% ka bhah dei ban pyndap haduh ka 10 tarik Kyllalyngkot 2027, kynthup lyngba ki jingpynkiew kyrdan.
Ka la tyrwa ruh ia ka jingpynrung kam kyrpang ha ka kyrdan kaba iadei dur bad ka jingpynbna jong ka Sorkar Pdeng kaba la pyndap palat 15,000 tylli ki kam PWD.
Hapoh lai bnai, ka AED ka kwah ba ka Sorkar kan pyntip ia ka skhim jingiada imlang sahlang na ka bynta ki PWD, ban sdang ia ki prokram ai jingtip ba kynthup lang ia ka kolshor bad ban thaw ia ka Expert Committee.
Kala pan na Commissioner ban shimkhia iaki mat jingdawa hapoh 14 sngi. Ka la maham ba lada ym don ki sienjam baka shim halor ka jingpynsngewthuh, ka jingpynrung kam kan wad ki lad ki lynti katkum ka aiñ bad kan pynlong ïa ki jingïakhih ha kylleng ka jylla.

