Shillong, Naitung 08 : Ka Meghalaya kala ioh ia ka jingkiew kaba heh bha ha ka Performance Grading Index (PGI) kaba kiew na ka Akanshi III sha ka Akanshi I ha ka jingai kyrdan u snem 2025-26 bala pynlait da ka Ministry of Education, ong u Myntri ka Tnad Pule Puthi Bah Lahkmen Rymbui ha ka sngi Balang.
Da kaba khot ia kane kum ka jingjia kaba khraw bha, u Bah Rymbui ula ong ba ym pat ju don ki Jylla ki ban kiew haduh ar kyrdan tang ha ka shisnem naduh ba wanrah ia ka jingai kyrdan PGI.
:Nga sngew sarong ban pyntip sha phi ha ka jingai kyrdan PGI ba mynta da ka Ministry of Education, ka pule puthi ha Meghalaya kala kiew na ka Akanshi III sha ka Akanshi I” ong u Bah Rymbui.
Ula pynkynmaw ba ha u 2024-25, tang ka Meghalaya ka don ha ka kyrdan Akanshi III bad kala mad ia ki jingshah kynthoh da ki snem namar ka jingdon shatrai eh ha ka jingioh kyrdan ka pule puthi hapoh ka Ri.
“Naduh u 2018, bad kumba u Myntri Rangbah u ju iai ong, ka pule puthi ka dei ka kam ba hakhmat eh jong ngi. Ngi la trei khlem sangeh ban wanrah ia ka pule dangle kaba bha ha Meghalaya” ula ong.

Haba iasam ia ki data, u Bah Rymbui ula iathuh ba ka score PGI ka Jylla kala kiew suki suki na ka 401.62 ha u 2022-23 sha ka 417.9- ha u 2023-24. Sha ka 448 ha u 2024-25 bad mynta sha ka 525.71 ha u 2025-26.
“Ka Meghalaya ka dei ka Jylla kala sted tam ban pynjanai ia ka pule puthi hapoh ka Ri hapoh ki kyndon treikam ka PGI, kaba ka jingkiew baroh lang ka long haduh 124.90 point ha kine ki saw snem bala leit, ka jingkiew ba kot 31%” ula ong haba bynrap “Da kane, ka Meghalaya klaa iasoh bad ki 13 tylli kiwei pat ki Jylla ha ka Akanshi I ba kynthup ia ka Chhattisgarh, Madhya Pradesh, Mizoram, Uttar Pradesh, West Bengal, Bihar, Tripura, Jharkhand, Manipur, Nagaland, Arunachal Pradesh, bad Jammu and Kashmir.
U Myntri ula ainam ia kane ka jingkiew sha ka jingiapyrshang lang jong baroh hapoh ka jingialam jong u Myntri Rangbah Conrad K Sangma.
“U soh u pyni ia ka jingtrei jong baroh lang jong u Myntri Rangbah, ki Ophisar ka Tnad Pule Puthi ha Secretariat, Directorate, District, Sub Divisional, DSEO, SDSEO, BRC, BRP, ki Managing Committee ki skul bad ki Kmie Kpa. Ka dei ka jingbahkhlieh jong baroh kaba lam sha kane ka jingjop” ula ong.
Ula iathuh ia bun ki sienjam bala shim naduh u snem 2018.
Halor ka synshar khadar bad ki jingtei, ula ong ba ka Sorkar kala pynbun ia ka mang tyngka ha ka pule puthi na ka T. 650 klur sha ka T.840 klur bad kala khein ia ka mang pisa ba T. 2000 klur kaba donkam ban kyntiew kyrdan ia ki skul, ki jingtei kiba la iaid da ki wat ki wat nalor ka jingkyrshan na ka SSA, ka Asian Development Bank bad ka Ministry of Tribal Affairs.
Ka Sorkar kala ai ruh ia ki bording solar, ki painkhana bad kiwei kiwei ki jingdonkam sha ki skul. Dang ha ka 2 tarik Naitung, u Myntri Rangbah ula pynlait ia ka “She Thrive’ ban kyrshan ia ki khynnah skul kynthei.
Halor ki nonghikai, u bah Rymbui ula ong ba ka Sorkar kala buh ia ka kyndon ba kongsan halor ka kyrdan pule naduh u snem 2018 bad pynkha ia ka Meghalaya Teachers Training Academy ban pynbteng ia ki jingai jinghikai man ka por ia ki nonghikai.
Halor ki jingmih na ki jingpule, u Bah Rymbui ula iathuh ba ka pass percentage jong ka Secondary kala kiew sha ka palat 90% hadien ka jingpynmih ia ka CM IMPACT, haba ianujor bad ka 54-55 % ba hashuwa.
Ka Sorkar kala wanrah ia ka Supplementary Exam ban ailad ia ki khynnah skul kiba pep skul noh ha ki san snem bala lah ba kin lah iakhun ia ka eksam.
Baroh ki skul Secondary ka Sorkar la kyntiew kyrdan sha ki Higher Secondary bad la seng ruh ia ki RMSA Secondary bad Higher Secondary school ba thymmai.

