Shillong, Rymphang 25 : Palat 10,293 ngut ki briew ki dei kiba im bad ka jingpang HIV bad kila ioh ia ka jingsumar Antiretroviral Therapy (ART) ha Meghalaay kat haduh u Kyllalyngkot 2026, kaba pynlong ia ka Jylla kaba don bun eh ki nongpang HIV hapoh ka Ri.
U Myntri ka Koit ka Khiah Bah Wailadmiki Shylla ula pynbna ia ka jingmang pisa ba T.25 klur ban pyn treikam ia ka Mission ba san snem, ha kaban tem ia ka jingnang kiew ka jingpang HIV|AIDS ha Jylla.
Haba jubab ia ka jingkylli jong ka MLA ka NPP na Gambegre Dr Mehtab Chandee A Sangma ha Iingdorbar haka sngi Balang, u Bah Wailad ula iathuh ba ka jingiap ba don jingiadei bad kane ka jingpang ha kine ki shiphew snem bala leit, kala kot ia ka 749 ngut-East Khasi Hills-435, West Jaintia Hills-123 bad East Jaintia Hills-90 ngut.
Ha kiwei pat ki district ki long : Ri Bhoi (51), Eastern West Khasi Hills (16), West Khasi Hills (8), South West Khasi Hills (7), West Garo Hills (9), East Garo Hills (4), South Garo Hills (3), North Garo Hills (1) bad South West Garo Hills (2).
Haba ka Dr Mehtab ka kylli balei ba ka jingiabit kala nang kiew, u Bah Wailad ula ong “Ka jingeh kaba khraw eh bala mad da ka Tnad-kat kum ka HIV bad AIDS (Preventive and Control) Act- ka long ba ia ka jingdon jingpang HIV hap ban buhrieh bad ia ka test ym lah ban leh khlem ka jingmynjur jong ki briew ba pang, bad ngim lah ruh ban pynbor ia ki briew ba kin shim dawai” ula ong.
“Nalor kine kiei kiei, ka jingibein ka dei kawei ka bynta ba ktah bha, ha kaba ki briew ki sheptieng/lehrian ba kin wan shakhmat ban leh test” ula ong haba bynrap ba wat hapdeng kine ki jingeh, ka Tnad kala pynkhlain ia ki jingialap paidbah ban lah pynshlur ia ki briew ba kin shim ia ki jingsumar.
U Myntri ula ainam ia u Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma bad ia ka Kynhun Myntri namar ka jingmynjur ia ka mission ba san snem ban iakhun iaka jingnang kiew ka jingiabit ia ka jingpang HIV/AIDS.
“Nga sngewnguh ia u Myntri Rangbah bad ia ka Kynhun Myntri ba ki mynjur bad pynsdang ia ka mission ba san snem, bad T.25 klur yn pynlut ha kine ki san snem ban pynbun ia ki jaka leh test bad ka jingdon nongtrei” ula pyntip hapoh ka Iingdorbar.
Halor ki jingtei ia ki jaka sumar, u Bah Wailad ula pyntip ba ka Meghalaya ka don haduh 392 tylli ki Integrated Counselling bad Testing Centre (ICTS)-kynthup ia 10 tylli ha EKH, 2-EWKH, 1-WKH, 1-SWKH, 5-Ri-Bhoi, 3-EJH, 5-WJH, 2-EGH, 5-WGH, bad mar kawei ha NGH bad SGH bad SWGH-nalor ki 4 tylli ki mobile ICTC ba shakri ha baroh kawei ka Jylla.
Ka Dr Mehtab kala kyntu ia ka Tnad ba kan nang pynbun ia ka jingdon ki ICTC ha East bad West Jaintia Hills, kiba don bun eh ki breiw ba iap kat kum ka jingkhein bala ai da ka Sorkar.
Haba jubab ia ka jingkylli u MLA ka Sohiong halor ka jingianujor ia ka Meghalaya hapoh ka Ri, u Bah Wailad ula ai jubab da kaba ong “Ka long kaba sngewsih ba ka Meghalaya ka don bun eh ki nongpang HIV ha India”.
U pyntip ba ka National AIDS Control Organisation kala bei T.17.8 klur sha ka Meghalaya AIDS Control Society na ka bynta u snem 2025-26.

