Shillong, Nailar 1: U Myntri Rangbah ka Jylla u Conrad K Sangma ha ka sngi Baar ula pyllait ia ka project “wad bniah ia ka tynrai” ne “Tracing the Roots” ha ka District Auditorium, Tura, kum ka jingkynmaw burom ia ka sngi kha kaba 79 snem jong u kpa (L) Purno Agitok Sangma.
Ha kane ka jingialang la iadonlang u Myntri ka Tnad Arts and Culture u Bah Sanbor Shullai bad ka MLA ka Mehtab Chandee A Sangma.
U Myntri Rangbah ula ong, ba ka prokram kadei da ka jingthmu ban wad bniah katkum ka jingstad saian ia ka jingriewspah tynrai kaba naduh hyndai hynthai ka Meghalaya, kadei kaba la pynkha na ka jingiohi jngai jong u P.A Sangma.
Haba pynkynmaw ia ka jingkren bad la u kpa, u Sangma ula ong, “Kadei kawei na ki jingiakren kiba kumto hapdeng u kpa bad u khun. Hynrei haba phai biang, man la ki jingiakren ki don ia ka khubor kaba khlain. Ka long kum ka kamra skul na ka bynta ka jong nga, ka lynti iaid ha ka jingim bad ia ka jylla”.
Ula ong, ba u PA Sangma ula pynpaw ia ka jingsngewkhia halor ka jingduna palat ban don ia ki jingwad bniah kiba paka katkum ka jingstad saian halor ka tynrai, histori, ka jingiaid bad kolshor ki paitbah ka Meghalaya, khamtam ia ki Garo.
“Katei kawei ka jingiakren kala neh ha ka jingmut jingpyrkhat jong nga. Da kaba buh ia kane ha ka jingmut jingpyrkhat ha kine ki 2 snem kiba la dep, nga lah rai ba ngi dei ban sdang ia ka prokram ban wad bad pule bniah ia baroh ki bynta jong ka kolshor jong ngi bad ka histori bad da ka jingstad saian ban sei ia ki sakhi bad ki sabut shaphang ka jinglong tynrai kaba shisha shaphang ki briew jong ngi” ong u Myntri Rangbah bad ka bynrap ba kala don ka jingthoh kaba ula pynkhreh mynta la shisnem shiteng bad mynta kala sdang ban pynwandur ia kane ka prorkam.
Kane ka jingwad bniah ha ki bynta ki bapher bapher kan kynthup ia ka jingwad bniah ia ka histori, ka ktien ka thylliej, ki jingshemphang tynrai, Linguistics, Archaeology bad ki jingpule jong ki barim bajah halor ka jingmih tynrai bad ka histori jong ka jingiakhun ki Garo, Khasi bad Jaintia.
Hapoh jong kane ka sienjam, 75 ngut ki scholar kin leit sha Vietnam, Cambodia bad Tibet ban wad bniah ban lap ia ka jingiadei ki kolshor bad ka imlang sahlang jong ki jaidbynriew ka Meghalaya bad ki ri ha ka dewbah Southeast Asia.
Katba ka jingwad bniah halor Khasi-Jaintia la ai kyrteng “Ki Dienjat: Re-examining Khasi-Jaintia Socio-cultural Linkages with Southeast Asia”, na ka bynta ki Garo kin leit ban wad bniah sha Tibet bad ha ki bynta jong ki jaka riewlum.
U Myntri Rangbah ula pyllait ruh ia ka e-portal kaba kyrpang jong kane ka project kaban long kum ka rynsan pdeng na ka bynta ka research data, digital archives, ki jingthoh kiba la pynmih da ki scholar bad ki jingdon jingem ha ka liang ka pule puthi.
“Tracing the Roots” ka long palat ban ia ka projek wad bniah. Kadei ka lynti iaid ban lap biang, kaba la shim khnang ba ngin lah ban pyniasoh bad ki barim bajah, ban sngewthuh ia ka mynta bad pynwandur ia ka lawei da ka jingngeit kaba skhem” ula ong.

