Shillong, Nailar 04 : Ki synjuk ki Khlieh Nongsynshar na kylleng ka ri-lum Khasi kila kyrpad ia u Lat ka Jylla CH Vijayashankar ba un sangeh shuwa ha ka jingai jingmynjur ia ka Khasi Hills Autonomous District (Regulation and Administration of Land) (Amendment) Bill, 2026, namar ka jingpyrshang ban kdat sharud ia ka bynta kat kum ka riti treikam jong ki Dorbar Shnong, Dorbar Raid bad Dorbar Hima ha kaba pyniaid ia ki jaka puta.

Ha ka dorkhas bala aiti ha ka sngi Ba-ar, ka Synjuk ki Nongsynshar Shnong ka Bri U Hynniewtrep ha ryngkat ka Synjuk ki Rangbah Kur ka Bri U Hynniewtrep, ka ong ba ka amendment bala mynjur da ka KHADC ha u bnai Jylliew ka pyntlot noh ia ki jingiada kiba kongsan kiba don ha ka Land Act 2021.
Kane ka Act ba mynta ka aibor ia ka Executive Committee ka KHADC ban buh ia uno uno u pud ha ka jingiapynbeit, jingai lane jingphiah ia ki jaka ka Raid tang hadien ka jingiasyllok bad ki bor treikam nala tynrai jong ka thain.
Ka Bill ka tyrwa ban weng noh ia ka kyndon iasyllok baroh kawei.
Kine ki Kynhun kila pynksan ba ki Dorbar Shnong, Dorbar Raid bad Dorbar Hima kila long ki nongsumar da ki pateng la pateng ia ka ain halor ka riti durtur u Khasi bad ia ka jingpyniaid ia ki jaka puta ki shnong, ki raid bad hima.

Da kaba weng noh ia ki na ka rynsan ban shim rai, kila ong, ka pyntlot ia kine ki bor treikam kiba long kongsan ha ka synshar khadar hapoh ka Sixth Schedule bad ka jingiashimbynta u paidbah ha ka synshar paidbah.
Ia kane ka jingsngewkhia la iatai ruh ha ka jingialang jong ki ar synjuk kaba long ha ka 7 tarik Naitung ha Shillong, ha kaba ki Rangbah Shnong, ki Rangbah Kur bad ki khlieh nongsynshar kila shim rai ban pyrshah ia ka amendment.
Kat kum ka dorkhas, ka jingpynkylla ym tang ba ka iaid lait na ka jingmut jong ka Principal Act kaba pynlong ain ia ka rukom bat khyndew ki Khasi, hynrei ka iaid ruh pyrshah ia ka dustur jong ka Jaidbynriew.
Kila maham ruh ba ka jingiaid lait ia ki Dorbar ka lah ban buh ha ka jingeh ban pyntreikam ia u pud ban don jaka puta ha ki Shnong ki Thaw bad kano ano ka polisi kaba ktah ia ka khyndew trai muluk ka dei ia kaban hap thaw tang hadien ka jingiasyllok kaba don jingmut- kaba ka Executive Committee ka KHADC kam shym la lah ban leh.

Kine ki Synjuk kila pynpaw ruh ia ka jingpyrshah kaba jur ia ka notification jong ka Executive Committee ba pynmih ha ka 11 tarik Jylliew, 2026, kaba buh ia u pud halor ki jaka ka Raid. Ki ong ba ia kane ka hukum la pynmih khlem da iasyllok kaba long kat kum ka kyndon 16 jong ka Act 2021, bad kala aibor ia ka EC ban ai jingmyntoi ia ka jingai jaka ba palat ia u pud, kaba long pyrshah ia ki kyndon ba ka jingbat jaka bun ka dei ban long beain bad bym treikam.
Haba pynshai ba kim pyrshah satia ia ka jingthmu ban buh da u pud ia ka jingbat jaka ha ki jaka ka Raid, kine ki Synjuk kila ban jur b aka dei ban leh hadien ka jingiasyllok bad lyngba ka jingpynbna kaba shai bad kaba bniah.
Ha ka jingkyrpad, kine ki Synjuk kila kyrpad ia u Lat ba un pynphai ia ka Amand Bill, 2026 khlem da ai jingbit bad ban bthah ia ka KHADC ba kan weng noh ia ka notification ba pynmih ha ka 11 tarik Jylliew.

