Shillong, Lber 20: Ka Jylla Meghalaya kala kylla long ka jylla ba nyngkong eh hapoh ka ri India kaba kynjoh sha ka 86 percent ha ka jingdon ki skul kiba lait na ka jingpyndonkam ia u duma, la pyntip ki heh ophisar ha ka sngi Thohdieng haba kdew ia ka prokram kaba 3 snem da ka tnad ka koit ka khiah, ka pule puthi ryngkat bad ka Sambandh Health Foundation.
Une u mawmer u long uba kongsan ia ka jylla, khamtam haba ka Global Adult Tobacco Survey (2017) kala rekod ba ki don 47 percent na ki khynnah kiba pyndonkam ia u duma bad jan kumba 8,000 ngut kiba khlad noh man la ka snem.
Hapoh ki kyndon jingbthah ka sorkar pdeng, ki skul kila pyndep ia ki 9 tylli ki bynta bad ki kam kiba iadei bad ka jingiakhun pyrshah ia u duma ia kaba la ai 100 point bad dei ban ioh la kumno kumno ruh 80 marks bad ki jingthoh, ka jingiaid rally bad ka jingbud pyrkhing kaba la pynshisha da ki ophisar ka District bad Block da kaba pyndonkam ia ki kor Digital.
“Ban kynjoh sha ka 86 percent ki skul kiba lait na u duma, kam dei tang ka jinglah ban treikam ki bor kiba dei khmih, hynrei kadei ka jingjop ha ka liang ka koit ka khiah jong ki khynnah ki jong ngi” la ong ka State ToFEI Nodal Officer ka Jennyfer Jones Synrem.
“Une u mawmer ula nang pynjan ia ka jingiohi jngai ka jongi ia ka ‘My Meghalaya, Tobacco‑Free Meghalaya.’” Dr Nabaneeta D Mawrie, State Nodal Officer for the National Tobacco Control Programme bad ka pynpaw ba 34 percent na ki khynnah ha ka rta kaba 13–15 ki pyndonkam ia u duma katkum ka Global Youth Tobacco Survey.
“Da kaba wanrah ia ka rukom treikam ban tehlakam ia ka jingpyndonkam ia u duma ha ki jaka pule, ngi la thaw ia ka jinglong jingman kaba shngain bad iada ia ki pateng ban dang wan na ka jingkyrni bad ki jingpang kiba iadei bad u duma”.
Jan kumba 10,000 tylli ki skul kila iashimbynta man la ka snem ha ki rally, signature campaign bad ki prokram pynsngewthuh paitbah ban thaw ia ka jinglong jingman ha ka jylla kaban ym pynshlur ia ki khynnah ban ngop ha ka jingkyrni ha ka jingpyndonkam ia u duma, ka jingpyrshang kaba la long ka nuksa ha ka ri ban shim ia ki lad jingiada da kaba sdang nyngkong eh ha ka jingim hapoh ki skul.
Kane ka jingjop ka pyni ia ka jingialam kaba khlain bad ka jingiatreilang ka sorkar Meghalaya khamtam eh ka tnad ka koit ka khiah bad ka pule puthi ryngkat bad ki ophisar na ki district, block bad cluster-level kiba la pynthikna ban peitngor, ban pynshisha bad shim ia ka jingkitkhlieh.
Ka Jylla kala pdiang ia ka Sambandh Health Foundation’s Digital Program Implementation ban pyntreikam ia katei ka prokram.

