Shillong, Lber 19: U Myntri ka pule puthi u Bah Lahkmen Rymbui hynne ka sngi Palei, ula ong, ba ka jingkylla ka suinbneng bad ka roi ka par ka dei kaei kaei kaba hap ban shimkhia lang ha kajuh ka por.
Haba kren ha ka jingplie ia ka Young People’s Action Group (YPAG) ha Shillong, u Bah Rymbui ula ong, “Haba ka imlang sahlang ka bteng ban mad ia ka jingtynjuh na ka mei mariang da kaba pynkylla ia ka rukom leh bad ka jingpyniar iaka sor, ki samla ki don ia ka bynta kaba khraw ha kaban ithuh ia ki lad ki lynti bad ban shim ia ka jingkitkhlieh ban wanrah ia ka roi ka par kaba neh ba sah. Lyngba ki sienjam kum ka YPAG bad ka jingsdang pyntreikam ia ka Community Integrated Skill Learning ha ka pule puthi, ngi dang trei ha ka bynta ban pynkupbor ia ki samla ban long kiba lah ban kyrda bad ban noh synniang sha ka mariang bad ka jingkiew ha ka ioh ka kot”.
Ka YPAG kaba la sdang da ka sorkar Meghalaya da kaba iatreilang bad ka UNICEF India bad ka Centre for Policy ka iaid ryngkat bad ka Meghalaya Youth Policy 2021 bad ka thmu ban pynkhlain ia ka jinglong nongialam ki samla, ka jingiashimbynta ka imlang sahlang, ka jingkitkhlieh na ka bynta ka mariang da kaba pynsngewthuh ha kaba iadei bad ki polisi treikam, ka jingwad bniah, bad ka jinglong nongialam hapdeng ki samla.

Ka YPAG ka thaw ia ka rynsan na ka bynta ki samla ban jam shaphrang ym tang ha kaban iasyllok bad ruh ha kaban wad ia ki lad ki lynti ban pynbeit ia ki jingeh ha ki bynta ki bapher bapher, kynthup ban kyrda ia ka jingkylla ka suinbneng, koit ka khiah, ka pule puthi, ka bha ka miat jong ka imlang sahlang, da kaba pynleit jingmut ha kaban kynthup ia ki thain nongkyndong, riewlum bad ki jaidbynriew kiba shah leh klet.
Ka Dr. Madhulika Jonathan, UNICEF Chief of Field Office for Northeastern States kala ong, “Lyngba ki kam ki jong ngi bad ki shnong ki thaw ha Meghalaya, ngi lah iohi ia ki lad ban pynbeit kiba thikna haba la pynwandur bha ia ki. Ka YPAG ka mihkhmat na ka jingsngap ia ki samla sha ka jingiatreilang ryngkat bad ki, ban ailad ia ki ban thaw ia ki lad ki lynti bad ban pynkohnguh ia ki bor khmih kiba iadei bad ka jingshah ktah jong ki jingim briew”.
Ka Meghalaya Multisectoral Programme for Adolescent Wellbeing, Empowerment and Resilience (MPOWER), kaba la kyrshan da ka World Bank, ka ai ka jingkyrshan ia ka jingtreikam jongka YPAG ha ka jylla. Ka MPOWER ka don ia ka thong ban pynkhlain ia ka bit ka biang, ki kynhun bad ka jinglong kiba la pynkhreh lypa da ki samla ka Meghalaya ha ki bynta ki bapher bapher.
Grazeldiz Lyngdoh, Team Lead, MPOWER, ila ong, “Ka YPAG ka long kum ka dak jong ka jingshim ia ka sienjam ban pyntreikam ia ka Meghalaya Youth Policy da kaba buh ha ka kyrdan ba ki samla kin iatreilang ha ka synshar khaddar. Da kaba tei ia ka jingtbit bad jinglah ka jongki ha ka jingwad bniah, ka rynsan kaban plié lad ia ki samla ban ioh ia ki jingtip kiba paka bad ban noh synniang kaba don jingmut sha ka jingpynwandur ia ki polisi bad ki prokram.
Ha kane ka prokram la pynlong ruh ia ka jingiatai ne ka Panel Discussion halor ka phang “Harnessing Youth for Climate Action in Meghalaya: Building Resilient Communities and Inclusive Policies,” ha kaba la wanrah ia ki mat ki bapher ha kaba iadei bad ki jingtynjuh kiba mad na ka mariang bad ka jingdonbynta lang ki samla.
Ki nongiashimbynta ha ka jingiatai ki kynthup ia ka Agatha Sangma, Chairperson jongka Meghalaya State Commission for Protection of Child Rights, Professor Sandra Albert, Director ka Indian Institute of Public Health, Shillong, u Yusuf Kabir u Programme Specialist – Climate and Environment, UNICEF India, Kartik Verma, UNICEF India Youth Advocate, Baiahunlin Surong kaba dei ka samla pule bad Jade Lyngdoh, Director, Centre for Policy kaba la pyniaid ia kane ka jingiatai.
Ha kane ka jingiatai la iakren sani halor ka jingpom ia ki dieng ki siej, ka rukom kylla jong ka rukom slap, ka jingshah ktah na ka jingkylla ka suinbneng, khamtam ia ki longkmie, khynnah bad ki jaidbynriew rit paid. Ki nongiashimbynta kila banjur ia ka jingkongsan ban pyniasoh ia ka sur jongki samla sha ka jingshim ia ki rai bad ban pynkhlain ia ka jingkynthuplang, ka jingshimkhia da ki shnong ki thaw ia ki jingeh kiba iadei bad ka jingkylla ka suinbneng.
Kane ka sienjam ka thmu ruh ban wad ia ki lad ba ki samla kidei ban iashimbynta ha ka rukom synshar khddar ka sorkar bad ki don ia ka jinglah ban shakri kum ki nongmuna kiba lah ban mih bujli ha ki bynta bapher jong ka jylla.

