Shillong, Nailar 6: Ka Meghalaya kala ioh ia ka rekod kum kaba lah bha ban lum ban lang ia ki skul bad college ban pyrshah ia ka jingpyndonkam ia u duma ha ka ‘World No Tobacco Day Campaign’ mynta u snem, ha kaba wat ki heh ka tnad ka koit ka khiah, kila kam ba u duma ula shim ia ka jingim jong ki 8000 ngut ki briew ha ka jylla man la ka snem.
Ka WNTD’26 campaign, kala long naduh ka 6 tarik u Iaiong haduh ka 10 tarik u Jylliew hapoh jong ka mat “Tobacco! Business of DEATH”, la sakhi ia ki 9,312 tylli ki skul bad 55 tylli ki college kiba la iashimbynta ha ki kam ban pyrshah ia ka jingpyndonkam ia u duma ha ka jylla baroh kawei.
Kadei kaba la leh lang da ka National Tobacco Control Programme, NHM bad ka Tnad pule puthi ka sorkar Meghalaya, da ka jingiatreilang bad ka Sambandh Health Foundation.
Kum shi bynta jong ka Campaign, man la ki jaka pule la bthah ba kin leh ar tylli ki kam, ban pynlong ia ki rally ban pyrshah ia u duma bad ka jingpynlong ia ka jingialap da kaba lum ia ki jingsoi na ki paitbah ne Signature Campaign ha ki shnong ki thaw.
Ki ophisar kila ong ba 8,940 tylli ki skul kila pynlong ia ki rally ban ialap ban pyrshah ia ka jingpyndonkam ia u duma bad 8,077 tylli ki skul kila pynlong ia ka jingialap da kaba pynlong ia ka jinglum ia ki jingsoi na ki paitbah.
Hapdeng ki College, 50 tylli kila pynlong ia ki Rally bad 46 tylli kila pynlong da ka Signature Campaign bad 15,458 ngut ki samla pule kila iashimbynta ha kine ki prokram.
Haba khein kyllum baroh lang, ki samla pule kila lum palat 25 lak tylli ki jingsoi na ki bahaiing bahasem, ki paramarjan bad ki nongshong shnong bad palat 6 lak ngut ki samla pule kila iashimbynta ha ki jingiaid Rally ha ka jylla baroh kawei.
Ka Dr. Nabaneeta D Mawrie, State Nodal Officer, NTCP Meghalaya, kala ong ba jingaishimbynta bun bah ka long kaba kongsan khamtam haba ka jylla kala mad ia ka jingeh na ka jingpyndonkam ia u duma.
“U Duma um tang ba ula shim ia ka jingim jong kiba pyndonkam ia u hynrei u buh ruh ha ka jingma ia ka mariang ka jong ngi. Ha kaba 47% na kiba la samla (15 snem shaneng ha ka rta) ha ka jylla jong ngi kila pyndonkam ia u duma, kala lam sha ka jingiap jong ki 8000 ngut man la ka snem ha ka jylla. Ngi iengskhem ban pyntreikam ia ki buit treikam jong ka ToFEI kum kawei na ki jaka ha ka thain kaba la shah ktah jur ban ialeh ban pynduna ia ka jingpyndponkam ia u duma.
Kane ka jingialap kala pynkhlain ban don ia ki jaka pule kiba lait na ka jingpyndonkam ia u duma ha ki jaka pule. La khmih bniah ia ki skul ha ki 4 tylli ki bynta, Primary, Upper Primary, Secondary bad Higher Secondary lyngba ka rukom jied ha ki 3 tylli ki wat ha ka Block, District bad State Level bad la aiti ia ki khusnam sha kito kiba la pyrshang ha ka rukom kaba pher bad kaba biang bha.
Ka Richa Kulkarni, State Project Director, SEMAM–Samagra Shiksha, Meghalaya, kala ong ba ki skul kidei ki jaka pdeng ban tei ia ka lawei ban lait na ka jingpyndonkam ia u duma.
“Ka jingiadonbynta jong ki 9,312 tylli ki skul ha ka WNTD’26 Campaign ka pyni shai kdar ia ka jingshimkhia ban pynbeit bad ban pynkhlain ia ka kamram jong ki skul ha kaban saindur, ai jingtip, ban skhem jingmut bad ia ka bha ka miat jong ki pateng ban dang wan” kala ong.
Ka Jennyfer J Synrem, State Nodal Officer – ToFEI, jong ka tnad pule puthi kala bynrap ba ka jingiashimbynta ka pyni shai ia ka jingdon ki nongialam ha ki jaka pule.
“Ka jingiashimbynta jong ki 9,312 tylli ki skul ha ka WNTD’26 Campaign ka pyni ia ka jingkhlain ki nongialam jong ki Principal, ka jingiai bteng ban shim ia ka jingkitkhlieh jong ki nonghikai ki jong ngi bad ka jingiatreilang da baroh ha kaba iadei bad ka pule puthi. Kine baroh ar ki jingleh kim shym la pynsngewthuh tang ia ki paitbah hynrei kila maitphang ia ka lynti ban ioh ia ka koit ka khiah, ka lawei kaba lait na u duma na ka bynta ki khynnah ki jongki” kala ong.
La rakhe man la ka snem ha ka 31 tarik u Jymmang ia ka World No Tobacco Day da ka jingthmu ban pynsngewthuh ia ki paitbah halor ka jingma na ka jingpyndonkam ia u duma bad ban iada ia ki khynnah rit bad ki khynnah samla ban lait na ka jingngop.

