Shillong, Naitung 16 : Ka Sorkar Jylla kala pynmih ia ka jingbthah ia ki paidbah ban husiar bad sumar bha ialade na ki jing pang lyiur, haba maham ia ka jingkiew jong ki jingpang ba ioh na ka jingdait pyrjong, khniang Soh-Ot (scrub typhus), ki jingpang ba ioh na ka um bad ka bam bad khamtam tam, ka jinglong bih ki tit.
Ia kane ka jingbthah la pynmih da ka Ophis ka District Medical & Health Officer (DM&HO) ka East Khasi Hills, kaba la kyntu ia ki paidbah ban shim ia ka lad jingiada kiba donkam ban buh ialade ha ka jingshngain ha kane ka aiom slap.
“Ka jingiada ka kham bha ban ia ka jingkoit bad ka Tnad ka Koit ka Khiah ka don hangne ban btin lynti ia ki paidbah ha ka ban iada ia ka jingsaphriang jong ki khniang jingpang kiba lah ban iabit jong kane ka aiom” ong ka kyrwoh.
La kyntu ia ki nongshongshnong ba kin ym dei ban ailad ia ka um ba kan long hajuhhala ki jong ki iing, khamtam ha ki taiar kali kiba im, ki khiew syntiew, ki kynja khiew, ki tiar shet bala bret lane kino kino ki tiar kiba lah ban long ki jaka kha pylleng ki ‘kain pyrjong.
La kyntu ruh ba kin pyndonkam ia ki musari bad ki kynja dawai ba beh ia ki pyrjong, phong ia ki sopti jrong jri ha ka por mynstep bad janmiet bad kiar ban pyndei ia ki um ba lang na ka jingshlei um. Kino kino kiba pyndei ia ki um kiba lang ki dei ban sait mardor da ka sabon bad ka um ba khuid.
Ka jingbthah kala ban jur ia ka rukom bam kaba shngain. Iaki jingbam bala dep shet dei ban buh ha fridge hapoh arkynta bala dep shet bad sa pynkhluit biang ha ka ding ba duna eh ka jingkhlain ba 75 degree Celsius hashuwa ban bam.
Ki briew ki dei ban kiar ban bam ia ki jingbam kiba la sah, ia ki jingbam ba khlem tap bha bad ban siat bha ia ki kti da ka sabon hashuwa ban bam lane shet, hadien ba dep wan painkhana bad bat ia ki jingri hapoh Iing.
Ka Tnad ka Koit ka Khiah kala bthah ruh ia ki nongshongshnong ba kin pynkhuid ia ki sawdong sawkunjong ki, bret ha ka rukom kaba dei ia ki jaboh ban khanglad ia ka jingrung ki khnai, kiar ban sait ia ki jain lane ki tiar jongki nongpang ba pynhiar kpoh ha ki wahduid lane ki tyllong umbam, kiar ban leit painkhana hajan lane shaneng jong ki wah, kiar ban ri sniang marjan ki iingsah kat kaba lah bad wat ju bam ia u tit khlaw katba ym lah lah ban ithuh ba ki long kiba shngain da ki briew kiba tbit.
Kane ka jingbthah kala mih hapdeng ki khubor ia ka jingioh pang niang soh-ot na kylleng ki bynta jong ka Jylla , ha kaba ki sted ka koit ka khiah kila maham ba kum kine ki jingioh ia kane ka jingpang ka kham jur bha ha ka por lyiur.
“Nga kwah ban kyntu ia baroh ba kin phong ia ki sopti jrong jti, ki patlun bad ki muja ban pynduna ia ka jingma na ka jing shah dait khniang. Ki khynnah ki kham don jingma bha, kumta baroh ki dei ban shim ia ki lad jingiada” bynrap ka DMHO.
Ka Tnad kala maham ruh pyrshah ia ka jingleit kheit tit khlaw haba pynpaw ba ka jingkylla ka suinbneng kala buh ha ka jingeh ban pyniapher ia ki tit kiba long bih bad kiba long ban bam. Ka Meghalaya kala sakhi ia bun ki jingjia ba iap ki briew na ka jingbam tit ha ki snem bala leit noh.
Ki skul, ki Ophis bad ki jaka pule la bthah ba kin pynlong man ka por ia ka jingpynkhuid ia ki jaka jong ki khnang ba kin pynduh iaka jinglang ki um, pynthikna ia ka umbam umdih kaba shngain bad ka jingkhuid jingsuba bad pyntip ruh mardor ia kano kano ka jingioh pang shit ki briew, pynhiar lane jingeh ban ring mynsiem sha ki jaka sumar kiba marjan.
Ka DM&HO ka ong ba ia ki jingpang ba iadei bad ka aiom slap ka dei kaba lah ban iada na ka jingleh khuid shimet, ka sawdong sawkun kaba khuid, ka jingioh ia ka jingsumar ha ka pork aba biang bad ka jingpynsngewthuh kaba kham bun iaka imlang sahlang.
, ki jingpang ba ioh na ka um bad ka bam bad khamtam tam, ka jinglong bih ki tit.){kind=link}