Shillong Naiwieng 21: Ka Sorkar Jylla kala pynkut noh ia ka jingiakren halor ka jingpynpaw u Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ia ka tulop kaba ₹4.5 lak haba pynmih ia ka jingkhein halor ka tulop ba shisha jong ki Senior Teacher ha ki Grant-in-Aid College, kaba pyni ba ka jingsiew tulop kaba heh tam ia ki nonghikai mynta ka long T.3,88,696 shi bnai.
Kane ka jingpynshai na u Joint Director ka Higher and Technical Education kala mih hadien ba ka Meghalaya College Teachers’ Association (MCTA) kala dawa na ka sorkar ban pynshisha ïa ka jingkren jong u Myntri Rangbah ka Jylla ha ki lad pathai khubor ha ka 19 tarik u Naiwieng ba ong ba ki don katto katne ki nonghikai college deficit kiba ioh tulop kaba heh ban ïa u Lat ka Jylla.
Ha ka kyrwoh khubor, ka tnad kala pynpaw ba u Conrad ula kdew ia ka jingkhein kaba la wanrah hakhmat jongka Kynhun Myntri ha u bnai Jylliew 2026 ym ia ka tulop ba man u bnai jong uno uno u nonghikai uba dang don hapoh ka jingshakri.
“Ka jingkdew jong u Myntri Rangbah ka Jylla ïa ka tulop kaba T.4.5 lak shibnai ka dei katkum ki jingkheiñ ba la ai hakhmat jongka Kynhun Myntri ha ka por ba ai jingbatai da ka tnad ha u bnai Jylliew 2026,” kala ong. “Kane ka jingpyni kala kdew ba ka jingsiew kaba heh tam kaba la ïoh da u nonghikai shimet ha ka shi bnai ha ki por ba la leit noh ka long T.4,42,364 shi bnai, kaba kynthup ïa ki katto katne ki jingsiew ba la kynthuplang nalor jongka tulop kaba man la ka bnai”.
Ka Tnad kala ong, ba u Sangma ula sot ia katei ka jingai jingkhein kaba kyllum ha ka por ba u ai jingkren ia ki nongpathai khubor.
“Ha ka por ba u kren ia ki nongpathai khubor, u Myntri Rangbah ula kdew ia katei ka jingai jingkheiñ jingdiah kaba kyllum kaba long T.4.5 lak ha ka shi bnai” kala ong.
Kala bynrap ba u nonghikai uba ioh ia katei ka jingsiew kaba shisien kaba heh tam ym don shuh ha ka jingshakri ia ka kam bad kumta ym shim la pynpaw ia ka kyrteng na ki daw shimet, katba ka tulop kaba heh tam kaba la ioh da ki nonghikai mynta kiba dang don ha ka kam kadei kaba rit.
“Na ka bynta ban shai pura, ka tulop kaba heh tam ha ka shi bnai kaba la ioh mynta da u nonghikai ne Lecturer ha ki jaka pule kiba ioh ia ka Grant-in-Aid ka long T. 3,88,696 shi bnai,” la ong ka tnad.
Katkum ka jingtip kiba la pyllait, ïa kata ka tulop ba heh tam kaba la sei da u Associate Professor ka History jongka Lady Keane College ka long T.46,64,352 ha ka shi snem. Ki Senior Associate Professor ka Lady Keane College, Synod College, Sankardev College, Union Christian College, Shillong College bad ka St. Mary’s College kidei kiba don ha ka thup jong ki 10 ngut ki nonghikai kiba ioh ia ka tulop kaba heh kaba sdang naduh T.3,43,664 haduh T.3,66,528. Ia ka kyrteng ka jongki ym shim la pynpaw.
“Ia ka kyrteng jong ki nonghikai ym shim la pynpaw ban pynthikna ia ka jinglong shimet jong kine ki nonghikai” la ong ka Tnad.
Ka Sorkar kala pyndonkam ia kane kum ka jingpyni ia ka jingai jingkyrshan pisa ka jongka sha ki Grant-in-Aid College bad ka ong ba kane ka jingiarap ban siew ia ka tulop ka pyni ia ka jingkut jingmut ka jongka ia ka pule puthi ha ka Higher Education.
“Ka jingkyrshan tulop kaba la iai bteng da ka sorkar ia ki Grant-in-Aid College ka pyni ia ka jingbteng ka jongka ban pynkhlain bad kyntiew ia ka Higher Education ha ka Jylla”, kala ong. “Ka jingïarap pisa kaba la ai sha ka jingsiew ia ka tulop ki nonghikai ka pyni ïa ka jingithuh jong ka Sorkar Jylla ïa ka bynta kaba kongsan kaba ki college bad ki nonghikai ha kaban saiñdur ïa ka lawei jong ka pule puthi ha ka Jylla.”
Ka kyrwoh khubor, kala ong ba ka jingpynlut kaba ju jia man ka por ka long kaba donkam ban bat ia ki nonghikai kiba tbit bad ban pynneh pynsah ia ka jingpule kaba bha tam.
“Kine ki jingkheiñ kin pynshai bad pynsngewthuh ïa ka jingheh jong ka jingïarap pisa jongka Sorkar ban kyrshan ïa ka jingpule ha ka kyrdan kaba halor ha ka Jylla,” kala ong. “Ka jingpynlut kaba heh ha ka tulop, ka pyni ia ka jingkut jingmut jong ka Sorkar ban pynthikna ba ki college kiba ioh ia ka Grant-in-Aid kin lah ban pynneh ia ki nonghikai kiba tbit bad kiba la don ia ki kyrdan kiba heh bad ban bteng ban pynbiang ia ka jingpule kaba don ia ki kyrdan sha ki samla pule”.
“Ka jingkyrshan jong ka Sorkar ïa kine ki jaka pule ka ïaid palat ban ia ki kyndon jongka jingai jingïarap pisa. Da kaba don ïa ka jingkitkhlieh ha ka jingsiew tulop ia ki nonghikai, ka noh synñiang sha ka jingpynneh ïa ka kyrdan ha ka pule puthi, ban pynkhlain ïa ka jinglah jong ki jaka pule bad ban pynthikna ïa ka jingtrei kam bad ka jingïaid beit ki jingpule ha ki kyrdan kiba heh” kala bynrap.
Kala banjur ruh halor ka kamram jong ki nonghikai na ka bynta ka jingkiew jong kane ka bynta.
“Ki jingkheiñ kiba la pyni, ki pynpaw ïa ka jingkongsan ha kaban ithuh ïa ka jingnoh synñiang jong ki nonghikai, kaba ka jingshemphang bad jingtbit ka jongki bad ka jingaiti met bad mynsiem kala long ka pdeng jongka jingkiew jong ka tnat pule puthi ha ka Higher Education” la ong ka Tnad. “Ka jingkyrshan pisa kaba pura bad ha ka por kaba biang ka long kaba kongsan ban pynneh pynsah ïa ka jingkhlain bad ka jingryntih ha ka Higher Education”.
“Haba kyllum lang baroh, ka jingai jingtip ia ka jingsiew tulop ka pyni ba tang ia ka jingsiew ia ki nonghikai kiba la rangbah ha ka kam hynrei ka pynpaw ruh ïa ka jingkitkhlieh kaba khraw ha ka liang ka pisa tyngka kaba la kit ha ka tyrpeng jongka Sorkar ban kyrshan ïa ki Grant-in-Aid Colleges,” kala ong.
“Kane ka jingbteng ban ai jingkyrshan pisa ka mihkhmat ia ka jingkynshew tyngka kaba kongsan ha kaban tei ia ki briew bad ia ka lawei jong ka jingpule ha ka Higher Education”.

