Shillong, Naiwieng 11: U Myntri Rangbah ka Jylla u Conrad K Sangma hynne ka sngi Balang, ula plié ia ka jingrakhe ia ka Golden Jubilee jongka 100 Drums Wangala Festival ha Wangala A’dam, Chibragre, Tura, ryngkat bad ka pynbna ba ka jingiohi jngai jong u (late) P.A. Sangma ban rakhe ia ka jingtem ksing 1,000 tylli kadei kaba la lah ban pynurlong.
“Mynta ka sngi nga dap da ka jingkmen kaba khraw ban pynseisoh ia ka jingiohi jngai jong u (Late) P.A. Sangma ban rakhe ia ka Golden Jubilee da 1000 tylli ki ksing” ong u Sangma, haba 1,000 ngut ki nongtem ksing bad 3,000 ngut ki nongshad kila plié ia kane ka tamasa kaba 4 sngi hapoh ka mat “Rhythm of 1,000 Drums”.
U Myntri Rangbah ula ong ba u dap da ka jingkmen ban iashimbynta ha kane ka tamasa kaba heh tam jong ki A’chik bad khamtam ban sakhi ia ka jingpynlong ha ka sien kaba sanphew.
Ula kynmaw ia ki nongsdang kiba la maitphang ia kane ka tamasa ha u snem 1976, u (Late) Captain A. Sangma, (Late) Sanford K. Marak, (Late) Dr. Bernard K. Marak, (Late) Probin Raksam, (Late) Hubert K. Sangma, (Late) Liander K. Mara, (Late) Herik S. Sangma, (Late) Felix R. Sangma bad (Late) Garnet Mangsang.
“Ngi dei ban kynmaw ia ki ha kum kane ka sngi kaba kyrpang bad ban ai khublei ia ki watla kim don shuh bad ngi ruh. Ka sorkar ka kwah ban pynkup burom ia kine kiba la khlad noh ha kane ka jingrakhe kaban sah jingkynmaw” ula ong.
Ula ai khublei ruh ia A’king Nokma kane ka thain halor ka jingnoh synniang sngewbha ia ka jaka ban pynlong ia kane ka tamasa.
U Sangma ula ong ba ka Meghalaya kala nang kiew bad nangroi, hynrei ka long kaba kongsan ban pynneh pynsah ia ka jinglong tynrai, kolshor bad ia la ka tynrai wat haba ki kam pynroi ki iai jia.
Ula pynpaw ba bun ki ri kiba la nang kiew shaphrang ki mad ia ki jingialeh bad kim don ia ka jingsuk namar ba kila klet noh ia la ka jinglong tynrai bad ula pynthikna ba ka sorkar kan ai baroh ka jingkyrshan ban pynneh pynsah bad ban kyntiew ia ka jinglong tynrai jong ka Jylla, kolshor bad ka riti dustur.

“Kane kadei ka jinglong tynrai ka jong ngi bad ngi dei ban pynneh pynsah ia ka, kyrshan ia ka bad ngi dei ban sngewsarong halor jongka” ula ong.
Ula pyntip ba ka Sorkar kala bhah T.20 Klur lyngba ka tnad PWD ban shna pynbha ia ka Wangala A’dam, ryngkat bad sa T.6 na ka bynta ban pynlong ia kane ka tamasa mynta u snem.
Ula ong ka jingpyrshang ban ioh ia ka nam ha ka Guinness World Records kadei kaba donkam ban pynlut bun bha, hynrei ka Sorkar kala bhah da kaba pynshong nongrim ia ka jingkongsan bad ia ka jingdon jingmut.
Ha kane ka jingplie la wan ban iashimbynta da ka Mehtab Chandee A. Sangma ka MLA jong ka Gambegre, u Arbinstone B. Marak u MLA ka Selsella, u Jimmy D. Sangma u MLA ka Tikrikilla, u Sanjay A. Sangma u MLA ka Mahendraganj, u CEM ka GHADC u Dormonath Sangma, ki MDC jongka GHADC, ki nongialam niam bad ki ophisar jong ka district.
Ia kane ka jingrakhe ia ka Golden Jubilee la pynlong ha Wangala A’dam, Garo Heritage Village, Chibragre, naduh ka 11 haduh ka 14 tarik u Naiwieng 2026.
Ia ka Hundred Drums Wangala Festival nyngkong eh lah pynlong ha Asanang ha ka 6 bad 7 tarik u Nohprah, 1976, da kaba wanrah ia ki kynhun na ki shnong na kylleng ki bynta jong ka rilum Garo ha kawei ka rynsan. Kala sdang haba ki khlieh nongsynshar kila sakhi ia ka jinghiar jong kane jingrakhe ia ka Wangala ha ki katto katne ki jaka, ban pynneh pynsah ia ka jingleh tynrai ki Garo, ka tem ka put, ka shad bad kiwei kiwei ki jingleh kiba iadei bad ka kolshor kiba la iai bteng ban leh lyngba ka jingshimbynta lang jong ka imlang sahlang.
Ka jingsdang ia kane ka tamasa kala kynthup nyngkong tang 10 ngut ki kynhun ha kaba kawei ka kynhun ka don 10 ngut ki nongtem bad 30 ngut ki nongshad bad kine baroh kila tem ia ki 100 tylli ki ksing bad 300 ngut ki nongshad ban ai nam ia kane ka tamasa.
La pynlong ia kane ka tamasa kum ka rynsan iakob, ha kaba ki kynhun kiba mihkhmat ia ki A’king ne ka shnong kaba la longtrai da kawei ka jait ne kur, kiba pyninam ia ka jingtem ksing bad iatreilang bad ki nongshad ban pyni ia ka sap, ha ryngakt ka jingsynran lang ki Dama, Gongs, besli bad kiwei kiwei ki jingput.
Kane ka tamasa kala nang iar ban kynthup lang ia ki Ajia, Doroa, Grika, ka jingiakob rwai tynrai, ka riti kaba iadei i aka jingbatai da ka ktien ka thylliej, ki jingialehkai tynrai, ki jingbam tynrai bad ka jingpyninam ia ki jingthain kti ia ki tiar ki tar bad ia ki jain ki nep.
Ha u snem 2020, la pynkynriah noh ia kane ka tamasa na Asanang sha Wangala A’dam kaba don ha Chibragre, hajan Tura.
Ha kane ka prokram kaba 4 sngi, ka kynthup ia ka jingpyninam ia ka jingtem ksing 1000 tylli, Rugala, Cha’chat So’a, ki jingialehkai tynrai, jingiakob rwai, ki jingbam tynrai, ki jingpyninam ia ka kolshor bad kiwei kiwei.
La khot kyrpang ruh ia ki kynhun na ka jaidbynriew Garo kiba na Assam, Nagaland, Tripura, Karbi Anglong bad na kiwei kiwei ki Jylla kiba marjan ban wan iashimbynta. La khot ruh ia ki kynhun kiba mihkhmat ia ka Ruga, Chibok, Megam bad Atong.

