Shillong, Jylliew 04 : U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ha ka sngi Palei, ula kyrpad ia u Myntri kam Pohiing ka Ri Amit Shah, ban ai jingmynjur noh ia lai tylli ki jingdawa ba kongsan ka Jylla : Ka jingpyntreikam ia ka Inner Line Permit (ILP), ai jingmynjur ka President ia ka Resident Safety Amendment Bill, bad ka jingpynrung ia ka ktien Khasi bad Garo ha ka khyrnit kaba phra ka Riti Synshar ka Ri.
U Myntri Rangbah ula aiti da ka dorkhas halor kine ki mat jingdawa ha u Amit Shah, uba la don ha Shillong ban pyniaid ia ka 73rd Plenary ka NEC.
U Conrad ula pynkynmaw ia u Amit Shah ba ka Iingdorbar Thaw Ain ka Jylla kala shim rai ia ka Resolution ha ka 19 tarik Nohprah 2019, ba tyrwa ban pyntreikam noh ia ka ILP hapoh ka Bengal Estern Frontier Regulation, 1873. Kane ka rai ka dei kaba la shim tang shitaiew hadien ba treikam ka Citizenship (Amendment) Act, 2019.
“Ka jingdonkam ban pyntreikam ia ka ILP la wanrha hapoh ka Jylla Meghalaya namar ka jingtreikam jong ka Citizenship (Amendment) Act, 2019 ha ka 12 tarik Nohprah 2019” ula ong.
Ka Resolution kala iasaid ba katba ka CAA kala pynlait ia ki jaka Sixth Schedule, ‘kane ka kyndon kam pat biang satia ban iada ia ka bha ka miat jong ki paid riewlum jong ka Jylla”.
Ka kwah ia ka ILP “ban iada shuh shuh ia ka hok jong ki riewlum trai ri trai muluk kumba la ai sha ka Jylla Manipur”.
Ka dorkhas kala kyrpad ruh ban bishar thymmai biang ia ka Meghalaya Residents Safety and Security (Amendment) Bill, 2020. Ka Bill ka buh kyndon ba ki briew ba nabar kiba wan sah ha Jylla ia palat 48 kynta kin hap ban register lyngba ka digital app, kaban pynlait noh tang ia ki nongshongshnong pura, ki MP, MLA bad ki Nongtrei Sorkar.
“Ka jingthmu jong ka Act ka long ban pynthikna ia ka jingshngain jong ki nongsahwai bad ban pynthikna ia ka jingshngain jong ki nongshongshnong ka Jylla da kaba khanglad ia ki riewsniew ban riehtngen ha Jylla kaba lah ban ktah ia ka jingsuk” pynpaw u Conrad.
Ka Bill bala mynjur da ka Iingdorbar ha u 2020 bad la phah sha u President ban ioh jingmynjur, ka Bill kala mad ia ka jing pyrshah na ma MHA, kaba niew ia ka kum ka bym ieng hakhmat ka Riti Synshar bad kaba palat ia ka bor thaw ain ka Iingdorbar Thaw Ain ka Jylla namar ka Article 19 (1) (d) jong ka Riti Synshar ka Ri”.

U Conrad ula pynksan ba ka Bill “ka dei hapoh ka bor thaw ain jong ka Jylla bad kam shym la pynkhein ia kano kano ka hok tynrai” haba kyrpad ia ka Sorkar Pdeng ban pyrkhat biang.
Halor ka Khyrnit ba Phra, u Myntri Rangbah ula ban biang ba ka ktien Khasi bad Garo ki dang don shabar watla ka dei ka ktien kaba iakren bha hapoh ka Jylla. Ka resolution ba kyrpad ban pynrung noh hapoh ka 8th Schedule la mynjur da ka Iingdorbar Thaw Ain ka Jylla ha ka 27 tarik Naiwieng, 2018 bad la phah sah ka MHA ha u Nohprah.
“Ka don ka jingdawa kaba jur ban pynrung ia kine ki artylli ki ktien ha ka Khyrnit ba Phra namar jong ki jingmyntoi ba kine ki ktien kin ioh hadien bala kynthup lang” ong ka dorkhas haba kdew ia ki jingmyntoi kum ka Sahitya Akademi Award, Central Funding, ka lad iohkam iohkam bad ka jingpynrung ia ka sobjek ha ki eksam UPSC.

