Shillong, Jymmang 31: Ka Meghalaya ka la ioh ia ka kudam pynpjah (cold storage) ban buh iaki dohkha bad kiwei ki jait doh ia kaba la khmih lynti ba kan pynkhlain ia ka kam ri dohkha jong ka jylla bad pynduna ia ka jingduhnong hadien ba la dep ot ia ki doh.
Kane ka kudam pynpjah ha Mawblei, Shillong ka don ia ka jaka ban buh ia ki mar ba kot 45 metric ton bad la buh ia ka kum ka bynta ba kongsan jong ka jingthmu ka Meghalaya ban tei ia ki kudam pynpjah (cold storage) na ka bynta ki dohkha bad ki mar rep ha kylleng ka jylla. Ia kane ka jaka la plie ha ka 29 tarik Jymmang.
Kane ka projek la lamkhmat da ka North East Development Initiative (NEDI) hapoh ka ABK Media India Pvt Ltd, haka jingiatreilang bad ka J Mawkhiew Enterprises kum ka carrying and forwarding (C&F) ka bynta ka Jylla Meghalaya.
Kawei ka bynta kaba kongsan jong ka jingplie paidbah iaka cold storage ka long ka jingsoi ia ka jingiateh kular (MoU) kaba san snem hapdeng kane ka jingthmu bad ka tnad ri dohkha, ka sorkar Meghalaya, kaba thmu ban pynkhlain ia ka jingiatreilang ha ka kam ri dohkha, bad ka jingpynroi ia ki kam khaii haki thain nongkyndong.
Ia kane ka jaka la plie paidbah ha ka jingdon lang ki heh ophisar na ka tnat ri dohkha bad ka tnar Animal Husbandry & Veterinary, bad ki nongseng kam seng jam.
Ki heh Sorkar ki la ong ba ka cold storage kan iarap ban pynbha ia ka jinglah ban buh mar, ban pynneh ia ka jinglong jong ki mar, ban pynduna ia ka jingpynlut kai bad ban kyrshan ia ka jingioh iew kaba kham bha na ka bynta ki nongrep, ki nongshim bynta ha ka kam ri dohkha bad ki nong ri jingri ha kylleng ka jylla Meghalaya.
Ka projek ka thmu ruh ban tei ia ka rukom pynpoi mar kaba kham heh kaba pyniasoh ia ki nongkhaii, ki nongdie, ki nongri dohkha bad ki nongseng kam haki thain nongkyndong, katba ka thaw ia ki lad ki lynti kiba thymmai na ka bynta ki samla haka ioh kam ioh jam.
“Ka jingplie ïa kane ka jaka buh mar kam dei tang ka jingsdang jong ka jingïatreilang ha ka kam khaii; ka dei ka jingwan lang jong ki paidbah ka Jylla Meghalaya ban tei ïa ka ecosystem ba ïasam lang na ka bynta ka roi ka par” ong u Somjit Dutta jong ka NEDI.
U la ong ba ka jingthmu ba jngai ka long ban buh ia ka Meghalaya kum ka jaka ri dohkha bad ri jingri da kaba kyntiew ia ki nongri jingri trai Jylla bad ki kam ba la ialam da ki paidbah.
Ha kane ka jingplie paidbah la wan ban ïashim bynta da ki 12 tylli ki kynhun nongkhaii na kylleng ka jylla, katba la khmih lynti ba sa 30 haduh 35 tylli ki kynhun nongkhaii kin ïasoh bad ka network ha ki bnai ban wan ban pynkhlain ïa ka jingsam ha ka kyrdan jong ki district.
Ki heh Sorkar kiba don bynta bad kane ka project ki la ong ba ka bynta kaba bud jong ka projek kan pynleit jingmut ha kaba seng ïa ka jaka pynmih dohkha bad jingri ba nyngkong eh jong ka Meghalaya, ban thaw ïa ka ecosystem ba ïatylli na ka bynta ban buh, ban song bad ban khaii iai mar nata.

