Shillong, Rymphang 25 : U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ula maham pyrshah ban pynkylla ia ka State Reservation Policy haba kdew ba ka lah ban ngat ha ka jingshah bishar jong ka Iingkashari.
Kane kala mih hadien ba u MLA ka VPP Bah Ardent Basaiawmoit ula tyrwa ban pynkiew 7% ia ka bhah jong ki paid Khasi haba pynneh kumjuh ia ka bhah jong ki paid Garo.
Kane ka jingmaham u Conrad kala mih hadien ka jingiatai ia ka mat lyngkot bad kazero hour notice bala wanrah da une u MLA ka Nongkrem bad MLA ka North Shillong Bah Adelbert Nongrum ha Iingdorbar ha ka sngi Balang.
Haba jubab ia ka jingiatai halor ka mang tyngka, u Conrad ula ong ba kat kum ka kaiphod jong ka Expert Committee on Reservation Policy, kiba bun ki kynhun ba don bynta, kila kyrshan ban pynneh beit kumjuh ia ka policy ba don mynta bad maham ba kano kano ka jingpynkylla ka lah ban buh ia kane ka Policy ha ka jingshah bishar jong ki Iingkashari.
“Ka dei kaba shisha ba kane ka system ba mynta ka don ka jingiatakhuh bad ka hukum jong ka Iingkashari Supreme Court hynrei ha kajuh ka por, kala ioh jingiada da kajuh ka hukum, hynrei kane ka dei kaba lah ban tynjuh pyrshah hapoh ka Iingkashari” ong u Myntri Rangbah.
Haba kdew ia ka hukum ha ka mukotduma Indra Sawhney pyrshah ia ka Sorkar India, ka ong ba ka policy ba mynta “kam long satia kat kum ka hukum ka Supreme Court, khamtam ha ka mukotduma u Indra Sawhney ha kaba la buh ba ka bhah ba heh duh ka long 50% haba ai sha kino kino ki caste ne jaidbynriew”.
Hynrei, ula ban jur ba watla ka policy ka lah ban paw ba kala tam ia u pud ba 50 % bala buh da ka Iingkashari, ka ioh pat ia ka jingiada namar ba kala iaid khlem sangeh la palat san phew snem, kumta kam da don than ka lynti ban shah bishar ha ka Iingkashari haba nujor bad ki policy ba dang shu thaw thymmai.
U Myntri Rangbah ula ong ba ka Expert Committee kala maham kyrpang ia ki kynhun ba kin pynbor ia ka jingpynkylla ia ka policy 1972, haba shem ba kum kane ka jingdawa ka lah ban ktah jur ia ka jingpynbeit kaba dang iaid mynta.
Ka Sorkar kala thung ia u Retired Justice Mool Chand Garg, Judge barim ka Madhya Pradesh High Court, ban khlieh ia ka Expert Committee ha u snem 2023. Ka Search Committee bala khlieh da u Chief Secretary kala ai jingmut ban thaw ia ka Expert Committee halor ka State Reservation Policy, kaba la pynmih jingpynbna ha ka 12 tarik Nailur 2023.
Haba nyngkong, la aipor 12 bnai ia ka Committee ban pyndep bad aiti ia ka kaiphod hynrei hadien la pynjlan ia ka samoi treikam haduh arsien-nyngkong la pynjlan saw bnai naduh ka 13 tarik Nailur 2024 haduh ka 13 tarik Kyllalyngkot 2025 bad hadien haduh ka 14 tarik Iaiong 2025.
Ha ka jingbishar hapdeng u Naiwieng 2023 bad Kyllalyngkot 2025, ka committee kala ioh pdiang haduh 1,024 tylli ki jing thoh bad jingai jingmut, kynthup ki shithi, ki email, ia kaba 547 tylli la shem ba ki biang. La pynlong ruh ia ka public hearing ha Shillong, Tura, Williamnagar bad Jowai, ban pynthikna ba ym dei ban don mano kano ruh ba shah kyntait ia ka lad ban pynsngew ia ki jingsngew jong ki.
Halor ki jingkylli, u Conrad ula iathuh ba bun na ki kynhun kila pyrshah ban pynkylla ia ka policy 1972. Tang 15 tylli ki jingthoh kiba ai jingmut ban pynkylla, ha kaba don kiba ai jingmut ban bynrap lang noh ia ka bhah jong baroh lai tylli ki Jaidbynriew riewlum ka Jylla bad don kiba tyrwa ban pynkylla kat kum ka jingdon paid. Hynrei ka Committee kala pynkut ba ka jingthmu jong ka jingai bhah ka dei kaba la pynshong nongrim ha ka jingsahdien bad ka jinglehhok ia ki jingshah iehbein ha ka jaka ban pynlong ia ka jingai bhah da kaba shu iakhun kat kiba kham lah.

