Shillong, June 2: Ka Tnad Animal Husbandry and Veterinary kala pynbna paitbah ba kala don ka jingsaphriang jong ka khlam sniang bala tip kum ka African Swine Fever (ASF) ha ki katto katne tylli ki shnong ha ki saw tylli ki District ka Jylla.
Kine ki district ki dei ka East Khasi Hills, West Khasi Hills, Ri-Bhoi bad ka Eastern West Khasi Hills bad ka Tnad kala pyntreikam ruh ia ka Section 6 bad 20 jongka Prevention and Control of Infectious and Contagious Diseases in Animals Act, 2009, da ka jingthmu ban iada, tehlakam bad pynduhjait ia katei ka jingpang.
Lah pynthikna ia ki jingjia kiba la lap ha ka shnong kiba hap hapoh jongka Pynursla, Mawlai, Mawthadraishan, Umsning, Bhoirymbong bad Mairang Block. Kine ki jaka kiba la shah ktah ki kynthup ruh ia ka Base Pig Breeding Farm, Nongkasen bad ka Regional Pig Breeding Farm, Kyrdemkulai.
Hapoh jong ka National Action Plan, baroh ki shnong kiba hapoh u pud jong ka 1 Km na ki jaka kiba shah ktah la pynbna ia ki kum ka “Infected Zones” ne ‘ki jaka kiba shah ktah’, katba ki jaka kiba hap hapoh u pud u sam jong ka 10 Km la dep ban ithuh ia ki kum ki “Surveillance Zones” ne ki jaka kiba don hapdeng ka jingshah peitngor.

Ka sorkar kala khang pyrshah ban kit ia ki sniang kiba im, jingbam sniang, ka dohsniang bad ki jingbam kiba pynmih na ka doh sniang shapoh ne shabar na ki jaka kiba shah ktah. La hukum ruh ba ki iew die sniang bad ki jaka ot doh ha kitei ki jaka kidei ban khang khyrdep noh tad haduh ban da pynbna da kumwei pat.
La khang pyrshah ban ai bam da ki jingbam kiba tam ne kiba la kyntait, ia ki mrad kiba la iap dei ban tep hapoh ki jaka kiba la shah ktah bad dei ban tih da ka thliew kaba jylliew bad ban bret da ka shun. Ka jingbret ha ki wahduid, ki wah ne pung kadei kaba la khang pyrshah.
“Kino kino ki riewshimet lada lap ba ki leit bret ia ki mrad kiba la iap ha ki wah, pung, nala ne ki tyllong um kin shah pynshitom katkum ki kyndon jong katei ka ain” la pynpaw ha ka jingpynbna paitbah.
“Kiba pynkhein ha ka sien kaba nyngkong kin shah dain kuna T.2,000 ne shah set phatok shi bnai lada ym siew ia ka jingshah dain kuna, katba kito kiba iai bteng ban pynkhein ia ka hukum kin mad ia ka jingshah dain kuna kaba T.5,000 ne shah set phatok palat ia ka 3 bnai ne shah pynsajia lang baroh ar.
Ha ka Surveillance Zones, ka jingpynkit ia ki sniang im sha ki jaka kiba shah ktah kadei kaba la khang tyngeh ne Ban. Ka dohsniang ne ki jingbam kiba pynmih na ka dohsniang yn ym lah ban pyniaid ne pynkit sha ki jaka ki bym don jingktah katei ka jingpang.
“Yn ym shah ban don kano kano ka jinglum lang ia ki jingri kaban kynthup lang ia ki sniang”.
Ki kali kidei ban pynkhuid bad ban synreit da ki kynja dawai shwa ban mih.
Ka Tnad kala bthah ia u Divisional Forest Officer, Wildlife Division, ban shim ia ki sienjam kiba kongsan ban khmih bniah bad ban pyniaid ia ka jingdon jongki sniang khlaw ha ki khlaw ki btap kiba don ha sawdong sawkun jong ki jaka kiba shah ktah bad ki jaka kiba don hapdeng ka jingshah peitngor.
“Na ka bynta ki Free Zones, ki nongrep kidei ban buh bha ia ki mrad bad ban tehlakam ba kim dei ban don ia ka jingiajan bad ki sniang khlaw, ki sniang bad ki mrad kiba iaid ruma”.
Ka jingpynkit ia ki sniang, ki mar kiba pynmih na ki sniang, ki jingbam sniang na ki jaka kiba shah ktah bad kiba shah peitngor kadei kaba la mana tyngeh.
Ka Tnad kala kyntu “Ia ki nongri sniang, ki nongkhaii, ki Dorbar Shnong, ki Rangbah Shnong bad ki nongialam shnong ba kin ai ka jingiatreilang kaba pura bad ki ophisar jong ka Veterinary bad ka Rapid Response Team ha kaban pyntreikam ia ka jingteh lakam bad ban shim ia ki lad ki lynti ban tehlakam ia kane ka jingpang”.

