Shillong, Naiwieng 05: Ka Environment and Social Impact Assessment na ka bynta ka projek Shillong Ropeway ka dei kaba la pynkhreh da ki riew shemphang kiba laitluid, la bishar bniah ha ki bun kyrdan bad la mynjur da ka Bank ba bei tyngka, la ong u Environment Expert u M Rahman hapdeng ka jingiakhih kaba dang iaid shakhmat ban pyrshah iaka projek.
“Ïa kane ka jingpeit bniah ïa ka jingktah ïa ka mariang bad iaka imlang sahlang la pynkhreh da ki riew shemphang ba laitluid, ki riew stad shaphang ka mei mariang bad ha ka kyrdan jong nga ruh, ngi la bishar bniah bad ki don ruh ki jingpynkylla,” ong u Rahman.
“Nalor kata, ngi la phah ruh sha ka Redevelopment Bank kaba pyntreikam ia ka project. Ka Bank ka don ruh ia ki kyrdan bapher bapher bad ia ki jingshem jong ka ruh la pynrung lang ha ka jingpeit bniah.”

U la ong ba la pyndait ruh daki Trap Camera ha khlaw haka por wad bniah iaka jingdon ki mrad khlaw haka jingiatreilang bad ka tnat Forest.
“Ngi la leh ia ka jingwad bniah daka pyndait daki trap camera ruh. Ngi la kyrpad ia ka tnat Forest. Ha ka jingshisha ki don ki jait mrad kiba la jan duh jait. Ngi la shna ia ka plan haba iadei bad kata kaba ngin sa pyntreikam ha ka por ba dang pyntreikam iaka Project bad hadien bala dep shna” ula ong.
U Rahman u la ong ba ka Project Shillong Ropeway ynda la dep shna, kan iaid halor ki dieng.
“Shisien ba la dep shna, ka Ropeway kan iaid nalor dieng, kumta ka jingktah kaba lah ban long ka lah ban long ha ka por ba shna, na ka bynta kata ngi don ia ka plan ban pynduna ia ka jingshah ktah ki mrad bad ka Bank ruh ka la dep mynjur ia ka,” u la ong. “Kumta, ha ka por ba shna, ngin sa peit bha”.
Ka Director ka tnad Tourism ka Kong B Pakyntein u la ong ba ka tnad ka dang plie lad ban iamir jingmut bad ban iakren bad ka Joint Action Committee kaba pyrshah.

“Ngim long kiba pyrshah ia ka jingiamir jingmut ne ki jingiakren,” ong ka Kong Pakyntein.
“Don napdeng jong ki kiba la ai jingmut ba ngi dei ban wan hiar sha ka thain bad ban ai pynlong jingsngewthuh paidbah. Ngi plie lad ia kata. Ka jingpynsngewthuh kan dang iai bteng.”
Ka la ong ba la khot bunsien ia ka JAC ban iakren hadien ba ka la aiti ia ka dorkhas.
“Ngi la khot bunsien ia ka JAC, namar ngi la ioh pdiang ia ka dorkhas na ki. Ngi la khot ia ki bunsien. Ki la wan ban iakynduh ia nga ruh. Mynta ka step, nga la kyrpad ia ki ban iadon lang. Ki la sngew ba ka long kaba lehnohei ban iai kren,” u la ong.
“Nga la pynkynmaw ia ki ba ngi dei ka ri synshar paidbah bad ngi hap ban iakynduh bad iakren. Lada ngim khot ia ki, te kin ong ba ngi la khang ia ki jingkhang jong ngi, bad kata kam dei ka jingshisha,” la ong u Pakyntein.
“Ngi iai plie ia ki jingkhang jong ngi. Ki lah ban wan ban iakynduh ia nga ne kino kino ki ophisar jong ka tnad,” ka la bynrap.
Kala ong ba la dep ban pynlong ia ki prokram pynsngewthuh bad ki jingpynsngew na ka bynta baroh ki nongshim bynta, kynthup ia ka PHE bad SMB, bad la pynbeit ia baroh ki jingartatien.
“Ngi la ai ia ka jingpynsngewthuh, ngi la ai ia ka jingpyni khnang ba baroh kin iohi. Baroh ki nongshim bynta ki la leit sha kine ki jingpynsngewthuh baroh naduh ka PHE, SMB, kumta baroh ki jingartatien ki la jah noh,” u la ong.
“Lada donkam ban pynshai ia ki jingartatien, lada donkam ban pynsngewthuh shuh shuh, ngin sa leh ia kata bad lada ka JAC ka kwah ban don biang ka jingialang kaba pura, bad baroh ki nongshim bynta ne tang bad ngi, ngin pdiang sngewbha shisha ia ki.”

