Shillong, Nailur 01: Namar ka jingjur ka jingshah dait ksew ha East Khasi Hills ha kaba tang hapoh 8 bnai ki la don palat ia ka 7,500 tylli ki Case, ki bor District East Khasi Hills ha ka sngi Ba-ar, kala pyllait paidbah iaka Pilot Project ka ban sdang naka shnong Laban bad ia kane ka Project la pynlong hapoh ka National Action Plan for Dog-Mediated Rabies Elimination ban ratdkhong iaka jingpang rabies hapoh u snem 2030.
U Deputy Commissioner (DC) ka East Khasi Hills u Abhilash Baranwal u la ong ba kane ka jingkiew ka jingdon kiba shah dait ksew ka long kaba sngew shyrkhei.
“Hapoh 15 sngi naduh ba nga wan shimti kum u deputy commissioner, ha ka jingïalang ba la khot da ki tnat ka koit ka khiah bad ka tnat veterinary, la wanrah ha ka jingtip jong nga ba ki don 10,000 tylli ki Case shah dait ksew hapoh ka district. Tang ha kine ki 8 bnai, ka East Khasi Hills ka la sakhi ba ki don palat 7,500 tylli ki Case kaba long palat 50% ha u snem 2023” la ong u Deputy Commissioner.
“Kine ki dei tang ki jingtip bala paw paidbah bad bala lum haka thup jingpyntip, bun Case ba ngim shym la ioh jingpyntip. Donbok ba ym shym la don kano kano ka jingiap namar ba bun ki ksew kim shym la don jingpang rabies hynrei ka jingpang rabies kadei kaba lah ban pyniap briew, 100% lah ban iada na kane ka jingpang” ula ong.
U deputy commissioner u la ong ba hadien ka jingiasyllok bad ki Synjuk, ki Rangbah Shnong bad ki nongialam niam, ka la paw ba ka jingtieng jong ki paidbah naka jingshah dait ksew ba iaid wir ka long kaba jur bad ka dei ka jingeh kaba khraw iaki paidbah.
U la ong ba ki Rangbah Shnong kin long ka bor ban pynurlong ia ka thong ban ratdkhong iaka jingpang ba mih naka jingshah dait ksew.
Naka liang u ADC u Bah F Basan u la ong ba na ki 2,823 tylli Case shah dait ksew la ioh lum jingtip naduh u bnai Kyllalyngkot haduh Naitung 2026, bad 80% percent ki Case dei ki naki ksew ba ri ha iing.
“Kane ka long kaba sngew shyrkhei. Lada ngi leh ia ka jingkhein man la u snem, kan long palat 5,000 ngut ki briew kiba shah dait ksew ha ka shisnem,” u la ong.
U Bah Basan u la ong ba ka hukum kaba treikam naduh mynta ka sngi bad la pynmih 11 tylli ki jingbthah ba ki Dorbar Shnong ki don ka bynta ban leh kynthup ia ka jinglum jingkhein ia ki kdew, ban pynsuk ia ka jingai tika iaki kdew iaid lamwir bad kiba ri ha iing, ban ithuh ia ki jaka ai bam bad ban sangeh noh ia ka jingai bam thurmur iaki ksew.
U la ong ba ki briew ba ri iaki ksew kum Pitbull, Rottweiler, German Shepherd bad Doberman ki dei ban shim khia ha ka por ba ki ialam kai iaki ksew kum dei don ka jingshah dait iaki briew, ki trai ba ri ksew kidei ban buh ki jingpynbna ha ki iing ki sem, ban pynthikna ia ka jingpynkhuid ia ki jaboh, bad ban pyntip shaki bor Pulit lada don ka jingshah dait ksew.
“La ai bor ia ki Dorbar Shnong ban ujor FIR pyrshah ia ki bym bud ryntih iaki kyndon bad ban dain kuna ruh ia kiba pynkhein iaki kyndon” ula ong.

