Iakhun ia ka Khasi ha ka 8th Schedule, ILP, bat ia ka jingburom niam : Buh hakhmat u Dr Nonglait kum u kyrtong ka NPP ha ka Shillong LS Election

Shillong, Jymmang 07 : U President ka Khasi Author Society bad Professor ka NEHU Dr DRL Nonglait, ha ka sngi Palei, ula kular ban trei na ka bynta “ka bha ka miat ki paidbah bad ka Jylla” hadien ba ka National People’s Party (NPP) kala pynbna paidbah ia u kum u kyrtong ban aireng ha ka elekshon shiteng samoi ka Shillong Lok Sabha.

“Mynta ka sngi nga ieng hakhmat jong phi da ka jingsngewrit bad jingsngewnguh namar ka NPP kala pynbna paidbah ia ka kyrteng jong nga kum u kyrtong na ka bynta ka elekshon shiteng samoi ban wan ka Shillong Lok Sabha” ong u Dr Nonglait haba kren ha ka jingialang ka Party.

Ula ai khublei ia ki Nongialam ba hakhlieh jong ka NPP namar ka jingai ka jingshaniah ha u.

“Nga ai khublei naduh ka mynsiem ia ki nongialam ka party, Conrad K Sangma, Prestone Tynsong, Sniawbhalang Dhar bad kiwei namar ka jingngeit bad pyni ia ka jingshaniah skhem ha nga. Nga ai khublei ruh ia man ki nongtrei ka party bad ki nongkyrshan, kaba ka jingaiti bad jingtrei shitom jong ki kala nang pynkhlain ia ka NPP ha baroh kawei ka Jylla” ula ong.

Haba shim ia ka jinglong kyrtong kum ka “jingkitkhlieh kaba khraw”, ula bynrao “Kane ka jinglong kyrtong ka dei ka jingmyntoi shimet, ka dei ka jingkitkhlieh kaba khraw na ka bynta ki paidbah bad ka Jylla. Nga pdiang ia ka da ka jingaiti lut bad ka jingkut jingmut ban trei na ka bynta ka bha ka miat ki paidbah bad ka Jylla bad ruh na ka bynta ka jingangnud jong baroh”.

U Dr Nonglait ula ong ba ka jingiaid ialap elekshon jong u kan pynleit jingmut ha ki mat ba kongsan jong ka Jylla.

“Katto katne na kine ki matkiba ngan trei khlem shongthait ki kynthup ia ka jingdawa ban pynrung ia ka ktien Khasi ha ka khyrnit ba phra ka riti synshar ka ri India, ka jingpynkylla ia ka pule dangle naduh ka kyrdan Elementary haduh ka kyrdan Higher Secondary bad ban kyntiew ia ka Higher & Technical Education hapoh ka Jylla” ula ong.

“Ngan ieng iakhun ruh ban bat ia ka jingburom niam hapoh ka Ri. Ka ILP ka dei kawei ka mat kaba ngan shimkhia bha, ka jingpynkupbor ia ki samla, ka jingiakhun ban pynneh pynsah ia ka jinglong ba kyrpang ki trai ri trai muluk bad ka jingkiew shaphrang ha baroh ki liang jong ka Meghalaya bad ka Ri” ula ong.

U Dr Nonglait ula pdiang ruh ia ka sienjam jong ka Sorkar Jylla ban seng ia ka State University.

“Ka rai jong ka Sorkar ban seng ia ka State University ka dei uwei kawei pat u mawmer bad ka jingsdang da ka jingsngew rit. Lada nga lah ban iatrei bad ka Sorkar, Ngan pynthikna ba ka State University kan kot ia ka kyrdan bad kiwei pat ki Central University hapoh ka Ri” ula ong.

Ka roi ka par jong ki jaka sor bad ka jingpynneh pynsah ia ka riti dustur ki don ruh ha ka mat treikam jong u. “Kiwei ki mat kiba nga kwah ban leh eiei ki kynthup ia ka roi ka par ki jaka roi bad ka jingkynyiew ia ka riti dustur ba riewspah jong ngi da kaba iasyllok bad ki Hima, Dorbar Shnong, ki Autonomous District Council, ka Sorkar Jylla bad ki Ministry ka Sorkar Pdeng kiba kyntiew ia ka jinglong ba kyrpang jong ki ritpaid hapoh ka Ri” ula ong.

Haba batai ia ka jingrung jong u ha ka jylli sain pyrthei, u Dr Nonglait ula ong “Nga la sakhi ia ka jinghiar dor hapdeng ki briew, bad ka kam sain pyrthei ka dei kawei na ki atiar kiba khlain bha ban pynwandur ia ka imlang sahlang. Haba khmih ia ka jinglong jingman, Nga la rai ban iasoh bad ka NPP bad ban iakhun ia ka elekshon shiteng samoi da ka jingthmu bad jingaiti kaba shai – ban long ka mluh bad ka jingshai”.

“Don kiba kylli ia nga : “Balei ba phi rai ban rung sha ka kam sain pyrthei?’ Nga ong ha ki ba nga rung sha ka kam sain pyrthei ban kyntiew ia ki paidbah bad ban long ka mluh bad ka jingshai. Ngan leit sha ki paidbah, pynjai jai ia ka jabieng jong ki, weng noh ia ki jingmut jingpyrkhat ki bym don nongrim bad ka jingiashun hapdeng ki nongshongsnong, bad ban tei da ka jingieid kum ki khun bynriew. Lada phim lah ban ieid kum ki briew, phim lah ban kam ba phi ieid ia ka Jaidbynriew” ula ong.

Haba batai kumno ka NPP kala wan iakren ia u, ula pynkynmaw “ Ha ka 30 tarik Iaiong, Nga la ioh pdiang ia ka phone call na u nombor ba ngam ithuh. Ki nongphone kila ong “Une u dei u Conrad K Sangma.’ Nga la kyndit ba u Myntri Rangbah ula phone ia nga. Nga shu ong “Good afternoon Sir’. Ula aiksan pat ia ka jingthmu jong kane ka jingphone. Nga la ong ha u, ‘Nga dang don ha hospital mynta; ngan ym lah ban iakynduh ia phi.’ Ula kyntu ia nga ban iakren bad u Bah Prestone Tynsong bad ong, “Ngi don hangne, bad ngi donkam ia phi”.

Ha katei ka janmiet, ka kynhun kala wan ban iakynduh ia nga ha Iing. “Kumba 18 haduh 19 ngut kila wan, kynthup u District President bad ki Nongialam ka Jylla ba ialam da u Bah Hamlet Dohling bad Bah HM Shangpliang. Kila kyrpad ia nga ban iakhun ia ka elekshon MP shiteng samoi na ka ticket ka NPP” ula ong.

“Iakhun ia ka MP, bad na ka NPP ba don ha ka bor synshar, ka dei ka lynnong ba thymmai ha ka jingim jong nga. Nga la ong ha ki ba ngam pat lah ban ai ia ka rai jong nga bad kyrpad ba kin aipor 5 haduh 6 sngi ba ngan pyrkhat ia ka. Hadien ka jingiasyllok bad ki bahaiing hasem, ki para ba iatreilang, ki paralok bad ki briew ba ithuh ithaw, nga la rai hynnin ka sngi ban pdiang ia ka jingtyrwa, iasoh bad ka party bad long u kyrtong ka NPP na ka bynta ka elekshon shiteng samoi ban wan” ula ong.

Haba pynshai ia ki khubor hamsaia halor ka koit ka khiah jong u, u Dr Nonglait ula ong “Ngam da shait bha, hynrei nga la ur ha Iing bad pang ka khohsiew. Hynrei, nga la lah ban iashimbynta ha ka jingialang. Ngam don jingeh eiei- Nga biang lut nadong hadong bad ngan mih shakhmat bad leit ialap na ka bynta kane ka elekshon”.

Ula pynpaw ruh ba ia ka jinglong kyrtong jong u kala pur khana ha ki kor online hashuwa ka jingtyrwa. “Ngam shym khmih lynti ba ngan shah tyrwa ia ka ticket na ka bynta kane ka elekshon, wat hapdeng ka jingpynsaphriang ki social media ia ka dur jong nga ba bat ia ka lama ka NPP da kaba pyndonkam ia ka AI” ula ong.

Halor ka jingtreikam ka NPP, ula ong “Ngim lah ban ong ba baroh kiei kiei ki dei kiba biang lut, hynrei ka NPP kala pyrshang ban wanrah ia ka roi ka par. Man ki seng sain pyrthei ki don la ki jingeh bad ki jingduna. Ym don kawei ruh ka seng sain pyrthei ka ban biang nadong hadong, bad ym don ruh uno uno u briew uba biang nadong hadong- baroh ngi dei ki briew kiba don jingduna. Hynrei ka long kaba donkam ba ngin pynjanai ialade, ia ka party jong ngi bad ia ka Sorkar jong ngi”.

Haba kyntu ia ka jingkyrshan na kiwei pat ki seng sain pyrthei, ula ong “Namar kata, paralok, nga pan ia ka jingkyrkhu kyrdoh, ka jingkyrshan bad ka jingiatreilang jong iwei pa iwei na phi. Nga pan ia ka jingkyrshan na baroh ki nongshong shnong khlem da khein ia ka jingiadei seng sain pyrthei, to ngin iajam lang shakhmat da ka jingieid, jinglong ba shisha, jingitylli bad ka jingiohi jngai lang na ka bynta ka lawei ba kham bha”.