Shillong, Nailur 23 : U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ha ka sngi Balang ula ong ba ka Mission Education, kaba la pynlait ha u snem 2019, haba ka jingdonkam pisa la khein ba ka kot T.3000 klur, kala sdang da tang T.100 klur bad mynta la iohi ia ka jingkular pynlut ba kot T.457.41 klur ha ki 2,230 tylli ki skul ba don kylleng ka Jylla.
“Mareh 1000 kilometer lqne kiew ia u lum Everest- ka dei kaei kaei kaba kum kata. Ngi sngewthuh ba ngi hap don ia ka roadmap. Ngi donkam ia ka policy. Ngi donkam ban tip hangno ngi don, shaei ba ngi kwah leit bad kumno ngin poi sha kata ka jaka” ong u Conrad.
U Conrad ula kren ia kane haba buh ia u mawnongrim ban tei ia ka building ba thymmai jong ka MBoSE Regional Office, Shillong bad ka jingplie paidbah lyngba ka kor online ia ki 81 tylli ki jingtei ki skul ba thymmai bala pyntrei hapoh ka Mission Education Phase-II.
Ka MLA Dr M Ampareen Lyngdoh ha ryngkat ki heh Ophisar ka Tnad Pule Puthi bad ka MBoSE kila iadonlang ha kane ka jingialang.
Haba ai jingkren, u Myntri Rangbah ula ong ba ka MBoSE Regional Office Shillong kala treikam na ka building ba shipor la 45 snem. Naduh ba pynkha iaka ha u 1981 kum ka Shillong Cell ban shakri ia ka thain Khasi-Jaintia, ka Ophis kala treikam napoh ka Ophis u Inspector of School, Mawkhar, ka Education Guest House ha Laitumkhrah (1995), ka MBoSE Guest House (1998) bad ka Taxation Building ha Lower Lachumiere naduh ka 22 tarik Nohprah 2005.
Ka Ophis ka khmih ia baroh ki 7 tylli ki district ka ri-lum Khasi bad Jaintia, 1,329 tylli ki skul secondary, 397 tylli ki skul higher secondary, 97 tylli ki SSLC centre, 78 tylli ki HSSLC centre bad thung ia palat 1,300 ki examiners man u snem.
Ha kane ka jingialang, u Myntri Rangbah ula pynlait ruh ia ka CM Impact Guide Book bala pyndonkam da ka AI. Ula pynlait ruh ia ki grant hapoh ka Samagra Shiksha Abhiyan : School Uniform Grant 2026-27 : T.600 man ki khynnah pule na ka bynta ki 2,98,013 ki khynnah pule (1,47,419 ki shynrang bad 1,50,594 ki kynthei) kaba kot haduh T. 17.88 klur, ka ban phah beit beit lyngba ka DTB sha ki bank account bala pyniasoh Aadhaar jong ki Kmie Kpa/ nongsumar, kynthup ki composite grant, textbook grant bad ka inclusive education grant.
Kine ki kynthup ia ka hok leit pule na ka bynta ki Khynnah ba donkam kyrpang : T.57.62 lak na ka bynta ki 3,440 ngut ki nongioh bynta, Escort Allowance (852), Transport Allowance (908), Stipend ia ki Kynthei (924) bad ka pule puthi ha iing na ka bynta ki 756 ngut ki khynnah ki bym lah ban leit skul. Ka composite grant baroh lang ka kot T.49.8 klur.
Haba kren halor ki jingpynkylla bala wanrah ha ka pule dangle, u Myntri Rangbah ula ong “Ka long kumba mareh 1000 kilometer lane kiew ia u Lum Everest- Ngi sngewthuh ba ngi hap ban don ia ka lynti iaid (roadmap). Ngi donkam ia ka policy. Ngi donkam ban tip hangno ngi don, shaei ngi kwah ban leit, bad kumno ngin poi sha ka”.
U ong ba ka synshar khadar kam dei eh halor ka jingheh ka sienjam marwei, hynrei halor ka sienjam kaba rit bad kaba treikam bha. Haba pynkynmaw ia ka jingsdang jong ka Mission Education ha u 2019, haba ka jingdonkam pisa ka kot haduh T.3000 klur, ula ong ba ka Sorkar kala sdang da ka song pisa ba T.100 klur.
Ka Mission Education mynta kala pynlut T.457.41 klur na ka bynta ki 2230 tylli ki skul –Phase-I (208 ki skul-T.109.33 klur), Phse-2 (111 ki skul –T.97.38 klur), Phase-3 Enginreening Cell (117 ki skul- T.57.12 klur), Phase4 4 MIDFC (1608 ki skul –T.62.50 klur) bad Phase-5 (186 ki skul-T.131.08 klur). Ryngkat kane, 182 tylli ki skul lah pynthymmai ia ki da ki digital classroom, STEM labs bad ICT hapoh ka project SHCDM ba kyrshan ka ADB.
Haab pynpaw ba ki jingmih ki kham kongsan ban ia ka jingpynlut, ula kdew ia ka CM IMPACT, ka rynsan ai jinghikai bala pndonkam da ka AI. Kane ka rynsan ka ai ia ki jingthoh kat kum ki lynnong jong man ki sobjek, chatbot support, mock test bad ki jingbatai ia ki jingkylli, ka ban sa pyniaid ruh da ka offline mode.
Ula ong ba ka prokram bala pynleit jingmut lyngba ka CM IMPACT kala synniang sha ka 41.2 % ka jingkiew ha ka jing don ki khynnah pule kiba pass ia ki eksam.
Haba iasam jingtip ia ka jingkiew ka Jylla, u Myntri Rangbah ula ong “Ka PGI 2.0 scrore : 448 (2024, Akanshi-3) sha ka 525.71 (2026, Akanshi-1)-kaba kiew haduh 77.71 point, mynta kaba iaryngkat bad ki 15 tylli kiwei pat ki Jylla. Ka thong : Kan tam 580 point bad 700 point ban rung ha ka top 10 jong ki Jylla ha ki 2 snem ban wan.

