Shillong, Kyllalyngkot 24: Ka Jylla Meghalaya kala buh hakhmat ia ki kam ban kyntiew ia ki lad pyniasoh bad ka kit ka bah kum u budlum jong ka jingpynkhlain ia ka khaii pateng, ha kaba ka jylla kala buh ia ka thong ban kyntiew ia ka jingshalan ia ki mar ki mata ha ki khappud kaban kynjoh ia ka $100 million man la u snem hapoh jong u snem 2032, la pynpaw ha ki kot ki sla ka sorkar.
Kane ka sienjam, kadei kaba iaid katkum ka Meghalaya Vision 2032, kaba pyni ka jingshimkhia ia ki jingtei ha kine ki 5 snem kiba la leit kaba la wanrah ia ka jingkylla ia ka jinglong jingman ha ka thain khappud.
Katkum ki jingtip kaba la ioh na ki ophisar kala pyni ba ka jingkot dor jong ka khaii pateng ha khappud kala kiew na ka T.254 Klur ha u snem mang tyngka jong u 2020 sha ka T.852 Klur ha u snem mang tyngka jong u 2024, kaban lam sha ka khaii pateng kaba lah ban kot sha ka T.2,400 Klur ha katei ka por. Kane ka jingkiew kadei kaba la ialam khamtam eh da ka jingpynbha ia ki jingtei jong ka Land Custom, ka jingshna ia ki surok ha ki khappud bad ka jingplie lad ia ka khaii pateng bad ka ri Bangladesh.
Ka thong kaba hakhmat jong kane ka rukom pyrkhat kadei ban kyntiew ia ka Land Customs Stations (LCS) kaba la don lypa sha ka Integrated Check Posts (ICP), kaban don ryngkat bad ki Network kiba biang, ki Weigh-in-Motion Bridges bad ki jaka buh ne ki kudam kiba kum kane ka juk kaba mynta. Kumba long mynta hi, ki don 6 tylli ki LCS kiba treikam ha kylleng jong ka jylla, kiba shimkhia ia ka kam khaii pateng kaba kot palat ia ka T.2,400 Klur ha kine ki 5 snem kiba la dep, katba ka Dawki ICP kala kylla long kum ka khyrdop kaba kongsan kaba lah ban shimkhia ia ka khaii pateng kaba heh.
Ki projek kiba iadei bad ki lad pyniasoh kidei kiwei pat ki paia kiba kongsan ha katei ka rukom pynwandur ia ka jingthmu. Ka jylla kala dep ban ithuh ia ka 20 Km ka jingkieng Dhubri–Phulbari bad ka jingtyrwa ban tei ia ka 166 Km Shillong–Silchar High-Speed Corridor kum ka jingtei kaba kongsan kaban iarap shibun ha kaban pynduna ia ka por jong ka leit ka wan bad ban pynkhlain ia ka lad pyniasoh hapdeng ka jylla Meghalaya bad kiwei pat ki thain bad ki iew iadie iathied ha khappud.
Ka Vision Document kala ong ba ka Shillong–Silchar High-Speed Corridor project ka pyni dak ia ka jingiaid ka jylla ban jam sha kaban ioh ia ka lad kaba biang, ka jingpynkhlain ia ka jingpyniasoh bad kiwei pat bad kan kyntiew ia ka rukom im jong ki paitbah.
Ki Border Haat ne ki iew khappud kila leh ia ka bynta kaba khraw ha kaba iadei bad ka khaii pateng bad ka jingkamai jakpoh. Ka Meghalaya ia mynta ka don 5 tylli ki Border Haat kiba dang iai treikam bad ka don ia ka jingthmu ban phah thaw sa 14 tylli ki LCS/ICP kiba thymmai ha ryngkat bad kaban don shuh shuh ia ki Border Haat, da ka jingthmu ban pyniar ia ka khaii pateng ha ki shnong ki thaw bad ka jingiashimbynta ha ka ioh ka kot ha ki thain khappud.
“Ka sorkar kala shimkhia ban iakren bad ki tnad ka Sorkar Pdeng ban pynbeit ryntih ia ki mar ki mata kiba ka jylla ka kwah ia kaba ym shim la kynthup satia ha ka thup jong ka ASEAN bad kiwei pat ki ri, kaban plie lad ban don ka jingiaid ryntih ka khaii pateng bad ka jingiohnong ha ka ioh ka kot” la pynpaw ka Vision Document. Ki don baroh 92 tylli ki shnong kiba la shah kynthup ha ka wat ka baar jong ka Vibrant Villages Programme.
Hapoh ka jingiaid lynti hapoh jong u snem 2028, ka jylla kala buh ia ka thong ban kynjoh $50 million ha ka jingkhaii pateng ha ka shi snem ha ryngkat bad ka pynkhlain ia ka BBIN (Bangladesh–Bhutan–India–Nepal) Corridor bad ban pyniar ia ki mar kiba la pynkhreh ban khaii pateng. Hapoh jong u snem 2032, ka jingpynleit jingmut kan long ban kyntiew ia ki mar bad ia ki shang kiba bha kiba lah ban khaii pateng, ban kyntiew ia ki jingtei bad ia ki jingdon jingem bad ban kyntiew ia ka jingshalan sha ka $100 million ha ka shi snem.
Ki ophisar kila pynpaw ia ka jingbanjur ia ka jingdonkam ia ka kit ka bah bad ki lad pyniasoh kaban pynkynriah ia ka khaii pateng ka bym pat biang ha ki khappud sha ka khaii pateng kaba khlain bad kaba la pyniasoh bha kaban buh ia ka Meghalaya ha ka kyrdan kum kata kaba lah ban long ka khyrdop ha ka lammihngi jong ka ri India ban ia khaii pateng bad ka ri Bangladesh bad ka Southeast Asia.

