Shillong, K’lyngkot 04 : U Myntri ka Koit ka Khiah Bah Wailadmiki Shylla ka jingkiew ha ka jingdon ki nongpang bampong (cancer) ha Jylla ka dei namar u duma bad ka jingdih kyiad.
U Myntri ula pynpaw ia kane ha ka 2nd Meghalaya Cancer Conclave ba arsngi, bala pynlong da ka State Cancer Society of Meghalaya hynne ka sngi Balang ha Vivanta, Shillong, kaba la wan iashimbynta da ki doktor na kylleng ka Jylla bad ki Ophisar ka Tnad ka Koit ka Khiah.
Haba ai jingkren, u Myntri ula ong ba man ki briew ba shah ktah ha ka jingpang bampong ki don iala ki jong ki khana kiba pher, bad ai ba kane ka conclave kan long kum ka jingpynkynmaw ia ki jingeh bapher bapher bala mad da ki nongpang. Ula ban jur ba ka imlang sahlang kam dei ban iaid lait na ka jingialeh pyrshah ia ka bampong.

Kat kum ka jingong jong u, ka India ka don kumba 1.56 million ngut ki nongpang bampong ba dang ioh thymmai manla u snem bad ka Meghalaya ka dang iai long kawei na ki Jylla ba don bun bha ki nongpang. Ula kdew ba ki district kum ka East Khasi Hills kila shah ktah bha.
U Myntri ula kdew ia ka jingdon bun ki nongpang bampong ha Jylla sha ki daw kum u duma bad ka jingdih kyiad, haba ban jur ba ka jingduna ka jingpynshai paidbah, ka jingsngap jar, ka jingbym lah ban leit leh screening ha ka por ba biang, kila nang pynsniew shuh shuh ia ka jinglong jingman,
Ula ong ba ka Sorkar Jylla kala shimkhia bha ia kane bad ha kine ki arsnem bala leit, kala wanrah ia ki katto katne ki sien jam ba kynthup ia ka jingleh screening ia ka jingpang bampong ha kylleng ki jaka, hynrei ka jingwan iashimbynta ki paidbah ha kine ki jingleh screening ki duna bha.
U Bah Wailad ula kyntu ia ki nongshongshnong ba kin leit leh medical check-up katba ki dang shait dang khlain ha ka jaka ban ap haduh ban da jur ka jingpang.
Ha ka khubor bala phah lyngba ka video, u Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ula ong ba ka mission ka pynleit jingmut ha ka jingleh screening ia ki nongshongshnong bad ban lap ia ka jingpang ha ka por ba dang sdang khie, haba bynrap ba jan 99% na ka mang tyngka ka Jylla lah mang sha ka koit ka khiah.
U Conrad ula ong ba ka jingsumar bampong ha Civil Hospital ha Shillong bad Tura mynta kila ai ei ia ka jingleh chemotherapy, radiotherapy, surgery bad palliative care, bad ka jingpyndait ia ki tiar ka juk mynta kala nang iaid shakhmat.
U Principal Secretary ka Tnad ka Koit ka Khiah Sampath Kumar ula pyntip ba ka East Khasi Hills District ka dang iai long kawei na ki district ba bun eh ki nongpang bampong ha Meghalaya ha kaba haduh 227.9 tylli ki case la lap ha man ka shi lak ngut ki nongshongshnong shynrang tang ha ka district.
Ha kane ka sngi, u Myntri ula pynlait ruh ia ki prokram ba kongsan kiba thmu ban pynkhlain ia ki lad jingiada bad jingtem ia ka jingpang bampong ha ka Jylla. Kine ki kynthup ia ka jingpyntreikam ia ka Meghalaya Mission for Cancer Prevention and Early Detention, ka Cancer Screening App bad Screening Devices bad ka jingleh ia ka HPC testing ha ka Jylla baroh kawei.
Ula plie ruh ia ka project ba iatreilang hapdeng ka Sorkar Meghalaya bad ka Grace Cancer Foundation, Hyderabad, Telangana, kaba pynleit jingmut halor ka jingtem ia ka jingpang bampong ha West Khasi Hills District. Nalor kane, ula pynkup burom ruh ia ki district ba pyntreikam bha ia ka NP-NCD programme ha Jylla bad pynlait ia ka Health Atlas bala pynkhreh da ka State Health Systems Resource Centre (SHSRC), Meghalaya.

