Shillong, Iaiong 13: Ki Khasi kiba dang bat ia ka niam tynrai hynne ka Sngi Nyngkong, kila rakhe ia ka Shad Suk Mynsiem ne ka ‘Dance of the Joyful Souls’, kaba dei ka tamasa lehkmen kaba shisien shisnem ban ai nguh ia u Blei nongbuh nongthaw.
Da ki hajar ngut ki nongpeitkai kynthup ia ki nongjngohkai kila sakhi ia ka riti dustur bad ia ka shad tynrai kaba la pynlong ha madan Weiking, Jaiaw ha ka nongbah Shillong mynta la palat 100 snem.
Ia kane ka shad la pynlong man la ka snem, da ka Seng Khasi Seng Kmie, ka Shad Suk Mynsiem kadei ruh kaba la tip kum ka ‘Spring Festival’ kaba la kut noh hynne ka sngi Nyngkong.
Da ki spah ngut ki paitbah kiba dang bat ia ka niam tynrai kynthup ia kiba dang samla haduh kiba la heh la rangbah kila iashimbynta ha ka jingshad da kaba bud ryntih ia ki jingsawa kiba mih na ki ksing bad tangmuri ban ainguh ia u Blei uba la theh sei ia ki jingkyrkhu.
U Vice President ka Seng Khasi Kmie, u Rangbah PD Nongrum, ula banjur ia ka jingkongsan ban pynneh pynsah ia ka kolshor bad ia ki riti dustur tynrai ha ryngkat bad ka jingkyntiew ia ka jingburom mar kylliang ia ki jingngeit bad ki niam bapher bapher, ha ka jingrakhe ia ka Shad Suk Mynsiem.
Haba iakren bad ki nongthoh khubor, u Bah Nongrum ula ong, ba kane ka shad kadei kaba pyninam ia ka shad bad ia ki jinglong tynrai kaba dei shi bynta jong ka jingpyrshang ban kyntiew ia ka kam jngohkai ha kaba iadei bad ka kolshor ne Cultural Tourism.
“Ka sorkar kala ai jingkyrshan bha. Ngi dap da ka jingsngewnguh ia ka sorkar jylla kaba la iarap ia ngi ha kiba bun ki liang” ula ong.
Ha kaba iadei bad ka jingiashimbynta ki samla, ula pynpaw ia ka jingsngew sarong ba “Ki samla kila sdang ban sngewthuh ia ka jingkongsan ban pynneh pynsah ia la ka jong ka riti dustur bad ia ka kolshor”.
U Bah Nongrum ula pynpaw ba kala don ka jingkiew ha ka jingwan iashimbynta jong ki samla naduh ki heprit kiba la don 5-6 snem ka rta bad ka ong, “Nga dap da ka jingsngewsarong ba ki samla kila sngewthuh ia ka jingkongsan ban pynneh pynsah ia la ka riti dustur bad ia ka kolshor khamtam haba kila tip ba ngin lah ban pynneh pynsah ia ka jinglong kyrpang jong ka jaidbynriew lyngba ka kolshor bad ka niam ka rukom”.
Ha kaba iadei bad ka jingsngewkhia halor ka kyrdan rit paid, u Bah Nongrum ula ong, “Rit paid kadei ka kyntien kaba iadei bha. Ngi ngim pynleit jingmut than ia kata, ngi trei na ka bynta ban pynneh pynsah ia ka kolshor bad ngi trei sha kata ka bynta ban pynlong ia ki samla ban sngewthuh ia ka jingkordor ban iada ia la ka jinglong tynrai lyngba ki riti dustur bad lyngba ka niam”.
Ha kaba iadei bad ka jingkylla niam, ula ong, “Ka riti synshar ka ri, ka ai ia ka lad kaba laitluid ban bud ia kano kano ka niam. Ngi long kiba sngewkhia bha da kaba phah ia ki kyrwoh sha ka jaidbynriew ka jong ngi, sha la ki jong ki samla ba phi don ia la ka jong ka kolshor, phi don ia la ka jong ka riti ka dustur, phi don ia la ka jong ka niam. Balei ngin leit ban pdiang ia kaei kaei kaba long kaba nabar ri (foreign) ia ngi?
U Bah Nongrum ula banjur, “La hikai ia ngi ban burom ia kiwei bad ban ieid pat ia la ki jong. Lada ngi lah ban trei halor kane, kane ka kyrwoh kaba suk, kaba nga burom ia phi bad phi phin burom ia nga. Nga ieng thoiñ ha kaei kaba nga ngeit skhem bad phi phin ngeit skhem ha kaei kaba phi, phi ngeit. Ngin ia im da ka jingsuk”.
Ula maham ba ka long kaba don jingma ban don ia ka jingngeit ba kawei pat ka niam ka long khraw ne long halor ia kiwei pat, da kaba ong, “Lada phi pyrkhat ba ka jingngeit ka jong phi ka long kaba kham bha shuh shuh ban ia ka jong nga ne ka jong nga ka kam bha shuh shuh ban ia ka jong phi, kane kadei kaei kaba ka kynrum kynram kan sdang bad ba ka niam kan pyniaphiah”.
