Shillong, Jymmang 01 : U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ha ka sngi Thohdieng, ula pynbna ia ka jingsdang treikam jong ka CM-Light Scheme bad phah pisa mar T.5000 sha palat 11000 ngut ki nongbylla bala register kyrteng, kaba la sei na ka T.400 klur bala lum kum ka Labour Cess, haba pynpaw ba ki project ba shongdor T.29,000 klur kala aikam thymmai haduh 20,000 ngut ha Meghalaya.
Haba kren ha ka jingrakhe ia ka International Worker’s Day bala pynlong da ka Ophis ka Labour Commissoner, Meghalaya Building & Other Construction Workers Welfare Board, u Myntri Rangbah ula pyniasnoh ia ka jingkiew ka ioh ka kot ka Jylla bad ka bha ka miat ki nongtrei bylla bad ka jingpynkha kam.
“Mynta ka Meghalaya ka dei ka Jylla ba wan ba-ar ha ka jingkiew sted ka ioh ka kot hapoh ka Ri. Ha ka thain North East, ngi dei khlem pep kaba kiew sted tam ha ka ioh ka kot” ong u Conrad haba bynrao “Ym tang ba ngi dei kiba kiew sted tam hynrei kaba kham kongsan ka long ba ngi la kiew khlem sangeh, ngi dei khlem pep kaba kiew sted tam ha ka ioh ka kot”.
U Conrad ula ong ba ia ka jingkiew shakhmat ka Jylla lah ban iohi mynta ha kylleng ka Jylla.
“Da ka jingkiew ba 10%, ngi la don haduh T.29000 klur ki project ha ka jingtei kiba la nang pyntrei mynta katba ngi dang iakren” ula ong haba bynrap ba ki don haduh 5000 tylli ki project kiba shongdor haduh T.29000 klur”.
“Kine ki project ba T.29000 klur bala pyntreikam mynta, kila pynkha ia ka ioh kam iohjam haduh 20,000 tylli na ka bynta u riew paidbah” ong u Myntri Rangbah.
Ula kdew ruh ia ka State Wage Policy. “Ka Meghalaya mynta ka don ia akwei na kiba hehtam, ha ka jingshisha, ngi wan ba-lai hapoh ka ri bad kaba heh duh hapoh ka thain Shatei Lam Mihngi haba phai sha ka dor bai bylla bala buh ia ki unskilled labour” ula ong.
“Kiwei ki Jylla ha ka thain Shatei Lam Mihngi ki ai kumba T.400 shisngi, ka Meghalaya ka ai T.525 shisngi ia ki unskilled labour, kaba dei kaba heh duh ha ka thain bad kaba heh duh hapoh ka ri ka dei T.581 ha Karnataka bad kaba ar dei ka Goa kaba siew T.535”.
Haba pynbna ia ka skhim ba thymmai, u Myntri Rangbah ula ong “Ngi la wanrah ia ka prokram ba thymmai bala tip kum ka CM-LIGHT (Chief Minister Labour Income Grant and Health Transformation), bad ngin ai T.5000 shikhlieh ia man ki nongbylla sngi kiba don palat 11000 ngut ha ka Jylla baroh kawei bad ia ka pisa yn sa pynthep noh mynta hi ka sngi”.
“T.5000 yn sa pynthep sha ka account jong phi mynta ka sngi hi bad kane ka wan na ka shi percent ka cess bala lum na ki project jingtei ba shongdor palat T.10 lak naba shi percent la siew kum ka labour cess. Ia kane ka pisa la ai biang pat sha ki nongbylla jong ngi” ula ong.
“Kum ban shu pyntip ia phi, ka pisa bala lum na ka labour cess kala kot mynta sha ka T.400 klur kaba don hapoh ka Tnad Labour bad kane kala lang namar jong ka jingkiew ka ioh ka kot” ula bynrap.
Ula pynksew ruh ia ki jingmyntoi kiba la ai mynta sha ki nongtrei bylla bala register ialade.
“Ka jingiarap song pisa na ka bynta ka jingpule na ka T.100 sha ka T.14,300, ka jingiarap song pisa ban iathoh shong kurim kaba la ai haduh T.8000, ka jingmyntoi ia ki nongbylla longkmie ba armet kaba kot haduh T.10,000, ka bai bam ia ki longiing ba kot haduh 50% ka baibam bad T.1500 shibnai hadien ba kila shongthait, ka jingiarap song pisa ha ka jingleit ontep ia kiba iap kaba kot haduh T.5000, ka jingiarap song pisa ia kiba leit sumar kaba kot haduh T.10,000”.
“Nalor kane, ka don ruh ka life insurance ba T.2 lak nalor ka T.2 lak haba aksiden” ula bynrap.
U Myntri Rangbah ula pynbna ia ka jingkyrshan ia ki skul lyngba ka cess fund.
“Mynta ki don ki skul ki ban sa ioh ia ki jingmyntoi bapher bapher haba iadei bad ka jingpyntrei ia ki jingtei. Ngi don 12 tylli ki skulk aba ngi kyrshan ha baroh kawei ka Jylla bad kine ki skul kin ioh ia ka song pisa ban tei ia ki jingtei, ka dei kumba T.50 lak ia kawei ka skul ban ai na kane ka pisa” ula ong.
Haba pynpaw ba kane ka jingkyrshan ka wan ha ryngkat ka kyndon, ula ong “5% na ka bai rung skul ha kine ki skulk an long ia ki longiing jong ki nongbylla jong ngi bad kine ki khynnah kin ioh ia ka jingpule ei, phim lah ban shim ia ka bai pule na ki”.
