Shillong, Iaiong 04 : Ka Khasi Students’ Union (KSU) kala rakhe ia ka Khasi National Awakening Day da ka jingiaid paidbah ha ka sngi Saitjain, haba pyrta jam ban iada ia ka jinglong tynrai bad ka hok jong ka Jaidbynriew trai ri trai muluk.
Kane ka jingiaid paidbah, kaba sdang na Bharat Schouts & Guides Laban, la pynkut ha Shillong Vidyalaya Secondary School, ha kaba ki nongiashimbynta kila pynsawa jam a ka dur bad ai jingiada ia ka Jaidbynriew Khasi.
Baroh ki dukan bad ki jaka khaii ha ka thain Laban kila khang khyrdep lut namar kane ka jingiaid paidbah kaba la pynlong hapdeng ka jingpahara kaba pyrrkhing bha.
Haba ai jingkren ha ka jingialang, u Chairman ka North East Students Organisation (NESO) bad President barim ka KSU Bah Samuel B Jyrwa ula ban jur ia ka jingkongsan ban iada ia ka jinglong tynrai bad ka matti thaw (culture) jong u Khasi.
“Ngi dei ban kynmaw ba ha u snem 1829, u Syiem Tirot Sing bad ki shipai jong u, kila iakhun pyrshah ia ka Sorkar Bilat, ba ialam da ki shipai na kylleng ka ri India, bad kila pyniap ruh ia bun ngut na ki. Kane ka sngi ka dei ka sngi jong ka jingpynbna jong ngi ba ki trai ri trai muluk ki dei ban ialeh pyrshah ia ka jingwan rung kyrthep ki briew ba nabar bad iada ia ka jinglong laitluid jong ngi bad ka jinglong trai halor ka khyndew ka shyiap” ula ong.
“Ia ka riti treikam (jong ka KSU) la mynjur ha ka 4 tarik Iaiong, 1993 bad ngi la ia niewkor ia kane ka sngi kum ka sngi ban kyndit thiah, ka sngi ban ieng iada iala ka jong ka khyndew ka shyiap” ong u bah Samuel.
U Bah Samuel ula pynpaw ia ka jinglong kongsan ban pynneh pynsah ia ka riti dustur bad ka matti thaw (culture) u Khasi haba ong “Kum ka Jaidbynriew, ngi dei ban iai bteng ban kyrsiew thiah bad iada iala ka jong ka hok”.
“Ngi dei shibynta jong ka India, kaba don paid haduh 1.40 klur. Kum ka Jaidbynriew kaba rit paid, ngi don tang 23-24 lak bad nga kwah ban iathuh ia phi ba ngi donkam ban long kiba peitngor bha na ka por sha ka por namar ngi dei ka Jaidbynriew kaba rit paid” ula ong haba bynrap “Ka jingdon ki samla pule klas XII ha Uttar Pradesh ki dang kham bun ban ia ka jingdon paid jong ngi. Ki don haduh 29 lak ngut ki samla pule klas XII ha Uttar Pradesh katba ma ngi pat ngi don tang 24 lak. Kumnp ngi lah ban ong ba ngi long shngain bad ba ngim donkam ban peitngor?. Ngi donkam ban husiar bad sngew sarong iala ka jong ka jinglong tynrai kum ka Jaidbynriew”.
U President ban leit noh jong ka KSU samla Lambokstar Marngar ula ban jur ia ka jingkongsan ban pynneh pynsah ia ka jinglong tynrai bad ka matti thaw (culture) u Khasi. “Ngi dei ki Khasi da kaba Kha, bad nong India da kaba shu pynbor. Ngim dei ban klet iala ka tynrai bad ki riti dustur jong ki longshuwa jong ngi” ula ong.
U samla Lambokstar ula kren halor ka jingialeh jong ki nongialam Khasi kum u Tirot Sing bad Kiang Nangbah, kiba la iakhun pyrshah ia ka jingsynshar ka ri Bilat na ka bynta ka khyndew ka shyiap bad ki paidbah.
Une u Nongialam ka KSU ula pynpaw ia ka jingsngewkhia halor ka jingrung kyrthep ki briew ba nabar bad ka jingnang jah ka matti thaw u Khasi.
“Ngi la iai dawa ia ka Inner Line Permit (ILP) da ki snem hynrei ym don ba sngap ia ka sur jong ngi. Ka por kala dei ia ngi ban rai la ngin hun ban long kiba rit paidbah lane ban leh eiei ha kaban iada ia ka hok jong ngi” ula ong.
U samla Lambokstar ula kyntu ia ki samla ba kin shim ia ka jingkitkhlieh ha kaban pynneh pynsah ia ka riti dustur bad ka matti thaw. “Kane ka jaka ka dei jong ki 30 Syiem bad 12 Daloi, kam dei jong ki briew ba nabar. Ngi dei ban iada ia ka riti dustur bad matti thaw jong ngi” ula ong.
 kala rakhe ia ka Khasi National Awakening Day da ka jingiaid paidbah ha ka sngi Saitjain, haba pyrta jam ban iada ia ka jinglong tynrai bad ka hok jong ka Jaidbynriew trai ri trai muluk.){kind=link}