Shillong, Rymphang 27: Ka long shisha ka jingjop ba khraw na ka bynta ki nongrep ka thain ri lum Garo ha kaba ki la ioh iaka iew thymmai ban pyniaid iew ia ki mar ki mata bad ka jingpynskhem ia ka ioh ka kot.
Haduh 150 metric ton u sying bad u shynrai la wan ban thied beit beit na ki 870 ngut ki nongrep kiba pynmih ia kine ki jingthung ha kylleng ki 54 tylli ki shnong ha North Garo Hills.

Kane ka la weng noh ia ka jingshah iehnoh marwei ha ka jingpyniaid iew iaki marrep, ha kaba ki nongrep mynshuwa ki shaniah bad shah shim kabu ha ki nongkhaii (middleman) bad ki ju shah khniot bein ha kaba iadei bad ka dor ka mur.
“Ka jinghiar jingkiew ka dor jong ki marrep ka dei ka jingeh kaba khraw ia ki nongrep ha Meghalaya. Lyngba kane ka sienjam, ngi la pyniasoh beit beit ia ki nongrep bad ki nongshalan mar kiba heh bad ki kompeni lyngba ka B2B procurement,” ong u Dr. Joram Beda, Director, ka MNREDA.

Kane ka prokram, kaba la pyntreikam da ka Save the Nature International bad ka Cultivator Natural Products, Jodhpur, ha ka jingiatreilang bad ka Dijako Agro Farmer Producer Company (FPC), ka pynthikna ia ka dor kaba biang bad pynduna ia ka jingma ia ki nongrep.
Ki ioh ia ka dor ba la buh kaba long kumba ₹40 shi kilo na ka bynta u sying bad ₹25 shi kilo na ka bynta u shynrai.

Ia kane ka jingthmu la kyrshan da ka Meghalaya New and Renewable Energy Development Agency (MNREDA) bad ka Asian Development Bank (ADB), kaba thmu ban tei ia ka rukom pyniaid iew kaba neh na ka bynta ki nongrep trai ri.

