Shillong, Rymphang 04 : Ki nongwadbniah ha North-Eastern Hill University, Department of Information Technology, kila shna ia ka Landslide Susceptibility Map (LSM) ne ka map ki jaka ba don jingma na ki jingtwa khyndew, lyngba ka kor AI, jong ka Jylla Meghalaya, da kaba pyndonkam lang ia ki Machine Learning framework ba pyniasoh lang ia ki 10 tylli ki model.
Kane ka map ka la pynshisha ia ka jingpynthikna ba kot palat 90% ha ka jingantad ia ki jaka ba lah ban jia ki jingtwa khyndew.
“Ka jingithuh bad ka jingpeit bniah man ka por ia ki jaka ba don jingma ka lah ban pynduna bha ia ka jingktah jong ki jingtwa khyndew” ong ki riewshemphang haba pynpaw ia ka jinglong kongsan kane ka jingwadbniah.
Ka LSM kala buh ia ka Meghalaya ha ki thup ki 5 tylli ki jait jingma, ha kaba kumba 7% na ki jaka ka Jylla ki hap hapoh ka thup ba don jingma bha.
Ka East Khasi Hills District ka dei kaba don jingma tam ha kaba kumba 730 km2 ki hap hapoh ka thup ba don jingma bha. Kiwei pat ki district kiba don jingma ka kynthup ia ka Ri-Bhoi, Eastern West Khasi Hills bad West Jaintia Hills. Ka jingjan sha ki surok ka dei ka dawbah jong ki jingtwa khyndew, nalor ka jingpynkhih ia ki lum ba ot ha ka por ba shna surok bad jingpynkylla ia ki lynti iaid um.
“Kane ka jingwad bniah ka pyni ia ka jingkiew kaba khraw ha kaba kyntiew ia ka jingshngain jong ki paidbah bad pynduna ia ki jingma kiba iadei bad ka jingtwa khyndew ha Meghalaya,” ong u Dr. K. Amitab, u nongwad bniah ba hakhmat eh.
Ka LSM kan iarap bha ia ki Disaster Management Agency ha ka jingmang pisa sha ki kam kiba donkam bad btin lynti ha ka jingpyrkhat kam.

