Shillong, Lber 09: U Lat ka jylla Meghalaya u CH Vijayashankar u la kyntu ia ki tnat treikam sorkar, ki shnong ki thaw bad ki sengbhalang ban pynkhlain ia ka jingtreikam halor ka koit ka khiah jong ki kynthei, ka jingpule bad ka jingshngain katba ka Jylla ka rakhe ia ka sngi burom jong ki kynthei bad ka jingdap 11 snem ka Beti Bachao Beti Padhao ha Lok Bhavan.
Ia kane ka prokram la pynlong da ka State Sankalp Hub for Empowerment of Women ha ryngkat ka jingiatreilang bad ka tnat ka Koit ka Khiah, ka tnad Public Health Engineering bad ka Meghalaya State Rural Livelihood Society ha ka phang pdeng “Give to Gain.”

U Lat u la ong ba ka jingpynkup bor ia ki kynthei bad ban pynthikna ia ka jingiaryngkat ki lad ki lynti ki long kiba kongsan bha na ka bynta ban tei ia ka imlang sahlang kaba khlain bad kaba kynthup ia baroh.
U la kdew ba kane ka prokram ka dei ruh ka jingrakhe ïa ka jingdap 11 snem jong ka jingthmu jong ka Beti Bachao Beti Padhao, kaba la sdang hapoh ka jingïalam jong u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi, kaba thmu ban kyntiew ïa ka jingïada, ka jingnang jingstad bad ka bha ka miat jong ka khynnah kynthei.
U Lat u la ong ba kane ka jingïalang ka la ailad ban bishar bniah ïa ka jingkiew bad ban pynskhem biang ïa ki jingkular na ka bynta ka jingpynkupbor bad ka jingbha jingmiat jong ki kynthei.
Haba ban iaka Article 15 jong ka Riti Synshar ka ri India, u Lat u la ban baka Article 15 kaba khang pyrshah ïa ka jingïapher jaitbynriew, Caste, ka jingngeit, ka jinglong kynthei ne shynrang.
U la kdew ruh ba ka jingïadon bynta jong ki kynthei ha ka ïing dorbar thaw aiñ jong ka jylla Meghalaya ka dang duna bha, ha kaba tang lai ngut ki kynthei napdeng ki 60 ngut ki dkhot.

U Lat u la pynpaw ka jingkyrmen ba ka jingthmu ban buh kyrpang 33 percent ia ki kynthei ha ki iing dorbar thaw ain kan pynkiew shibun ia ka jingiashim bynta jong ki ha ki por ban wan.
U la pynpaw shuh shuh ia ka jingsngewkhia halor ka jingshongkha khynnah da kaba batai ba ka dei ka mat kaba jur bha kaba ktah ia ka koit ka khiah, ka jingnang jingstad bad ka lawei jong ki khynnah kynthei ha Meghalaya bad ha kylleng ka ri.
U la ban jur ia ka jingdonkam ban pynsngewthuh kham bha, ban pynbha ia ka lad ban ioh ia ka jingnang jingstad bad ka jingkyrshan kaba khlain jong ki paidbah ban weng ia ka jingeh.
U Lat u la pule ruh ia ka khubor halor ka jingpyllait paidbah paidbah ia ka Jal Mahotsav.
Haba kren ha kane ka sngi, ka MLA ka Sutnga-Saipung ka kong Santa Mary Shylla ka la ong ba ki kynthei ha Meghalaya ki ioh ia ka jingkyrshan kaba kham jur ha ki bynta kum ka pule puthi, ka jingialehkai bad kiwei ki bynta.
Ka la ai khublei ïa ka jingïalam jong u Myntri Rangbah ka Jylla Conrad Sangma na ka bynta ban pynkhlain ïa ka jingpynkupbor ïa ki kynthei, khamtam lyngba ki Self Help Group (SHG), kiba ka la ong ba ki la thaw ïa ki lad ki lynti bad kyntiew ïa ka bynta jong ki kynthei ha ka imlang sahlang.
Naka liang u nongaibuit ka tnad Social Welfare u Bah Paul Lyngdoh u la ai khublei ïa ki kynthei bad u pynpaw ïa ka rukom ai jait kmie kaba kyrpang jong ka Meghalaya, da kaba kdew ba ki jaitbynriew Khasi, Jaiñtia bad Garo ki ai ïa ka jaka kaba kongsan ïa ki kynthei ha ka imlang sahlang.
Ha kane ka prokram la sam ïa ki tiar sumar sha ki Urban ICDS Projects. La sam ruh ïa ki khusnam hapoh ka jingïakhih Swasth Nari, Sashakt Parivar Abhiyaan (SNSPA) da ka tnat ka Koit ka Khiah, na ka bynta ki jingnoh synñiang ba khlem len lade sha ka jingpynkup bor ïa ki kynthei da ka Meghalaya State Rural Livelihood Society, bad na ka bynta ka jingtbit ha ka kam ba la ïalam da ka imlang sahlang ka FTK-based water quality monitoring the Javan Jevan Mission.
La pynkut ia kane ka prokram da ka jingai khublei ia ki kynthei kiba la jop na ki bynta kum ka jingialehkai, ka kam seng kam seng jam, ka rep ka riang bad ka jingshakri ia ka imlang sahlang kum ka jingithuh ia ki jingnoh synniang ba radbah jong ki.

